Gök Türklerde Teŋri Kültü
ASSOS İnsan ve Toplum Bilimlerinde Araştırmalar Dergisi, cilt.3, sa.2, ss.32-62, 2026 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 3 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: ASSOS İnsan ve Toplum Bilimlerinde Araştırmalar Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: MLA - Modern Language Association Database, Index Copernicus
- Sayfa Sayıları: ss.32-62
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Teŋri
(Tengri) kültü tarih boyunca Türk-Moğol halklarının yerel inançları içerisinde
en önemli külttür. Bu halklar arasında Gök Türkler (Tujue 突厥),
kendi dillerinde yazılı kayıtları olan ilk halk olmaları bakımından
azımsanmayacak önemde bir konuma sahiplerdir. Bu durum şimdiye kadar pek çok
araştırmacının dikkatini çekmiştir, ancak bugüne kadar Gök Türklerdeki Teŋri
kültü hakkında yapılan çalışmaların kendi eksiklikleri vardır. Bu makale Gök
Türklerdeki Teŋri kültü hakkında Gök Türk, Çin ve Bizans kaynaklarında bulunan
mevcut bütün verileri kullanmakta, ayrıca mevcut modern araştırmaları
incelemektedir.
The cult of Täŋri (Tengri) has been the most
significant cult within the indigenous beliefs of Turko-Mongol peoples
throughout history. Among these peoples, the Türks (Tujue 突厥) occupy a substantial position as the first people to
have written records in their own language. This has attracted the attention of
many scholars so far, but most of the studies conducted on the cult of Täŋri among
the Türks up to this day have their own inadequacies. This paper uses all the
available data found in Türk, Chinese and Byzantine sources regarding the cult
of Täŋri practiced among the Türks, also examining the available modern
researches.