Kimliği Farklı Boyutlar Üzerinden Okuma Çanakkale İli Örneği


AKA A.

Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. Cilt 29, Sayı 1, Ankara, cilt.29, ss.1-24, 2012 (SCI Expanded İndekslerine Giren Dergi)

  • Cilt numarası: 29 Konu: 1
  • Basım Tarihi: 2012
  • Dergi Adı: Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. Cilt 29, Sayı 1, Ankara
  • Sayfa Sayıları: ss.1-24

Özet

Çoklu kimlikler çağının yaşandığı günümüz dünyasında kimlik kavramının oluşumunu, kavramın üretildiği yapıları ve aynı zamanda bu kavramı farklı boyutlarıyla mercek altına yatırmak bir kez daha önemli hale gelmiştir. Çünkü küreselleşme süreciyle birlikte bir taraftan sınırlar ortadan kalkarken diğer taraftan da yeni sınırlar oluşmaktadır. Kimlik bir bilinçlenme sorunudur. Daha doğrusu kişinin kendisi hakkında bilinçsizce oluşan algılama biçiminin görünür hale gelme sürecidir. Bu hem bireysel hem de toplumsal düzeyde geçerlidir. Farklı kimlik tipleri baskın ve egemen kurumlar tarafından kaynaklanabilseler de yalnızca toplumsal aktörler onları içselleştirdiğinde, kendi anlamlarını bu içselleştirme etrafında örgütlediklerinde kimlik haline gelir. Bazı kimlik tanımları toplumsal rollere denk düşebilir; sözgelimi bir toplumsal aktörün bakış açısına göre en önemli kimliği ‘baba olmak’ olabilir. Ancak kimlikler, içerdikleri özinşa ve bireyleşme süreçleri bakımından, rollerden daha güçlü anlam kaynaklarıdır. Kimlikler anlamı, roller ise işlevi örgütler. Anlam derken, bir toplumsal aktörün eyleminin amacına yerleştirdiği sembolik tanım kastedilmektedir. Castells’e (2006, s. 6) göre ağ toplumunda birçok toplumsal aktör için anlam, zaman ve uzam içinde kendini koruyan asal bir kimlik (bu başkasını çerçeveleyen bir kimliktir) etrafında örgütlemiştir. Charles Taylor (1989) ise kimliğin oluşmasında bireysel seçime daha fazla vurgu yapar. Bir dilin başlatıcısı olma ‘toplumu oluşturan belli rol ve statüleri işgal eden insanların arasında devam eden diyaloğa katılmayı gerektirir. Böyle bir diyalog yoluyla bireyler o dildeki fikirlerle, bilişsel yapılarla ve deneyimlerle tanışmış olurlar. Bu sayede bireyler sadece dili değil aynı zamanda dünyayı anlamayı da öğrenirler. Ayrıca onlar toplumun inançlarıyla, değerleriyle ve mitleriyle de temas etmiş olurlar. Bu çalışmada farklı kimlik tiplerinin (toplumsal rol kimliği, ulusal ve yerel (toplumsal cinsiyet, teknoloji, sorumluluk ve adalet) olan ilişkisi analiz edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada yöntem olarak nicel araştırma tekniği olan soru formu-survey uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini Çanakkale Merkez Bölgesi’nde yaşayanlar oluşturup (yerli ve göçmen) amaçlı örneklem yoluyla 200 kişi ile anket yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS Windows programı ile analiz edilmiş olup, tek yönlü ve çift yönlü frekans tablolar oluşturularak veriler analiz edilmiştir. Çalışmada farklı kimlik tipi kadının kamusal alanda çalışması fikrini desteklemezken; iş alımlarında cinsiyetin rolü belirleyici faktör olarak saptanmıştır. Aynı zamanda farklı kimlik tipi ile teknoloji (televizyonda izlenen programın etkisi, internette geçirilen süre) arasında; farklı kimlik tipi ile sorumluluk anlayışı arasında; farklı kimlik tipi ile adalet duygusu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır.
In today’s world which is the age of multiple identities, to analyze the formation of the concept of identity, the structures out of which this concept is produced as well as the concept itself with its multiple dimensions have gained importance once again. While boundaries have disappeared in the process of globalization on the one hand, there are new boundaries on the other. Identity is a matter of awareness. Indeed, it is the process of making one’s way of perception that develops unconsciously about him/herself visible. This is true on both individual and social levels. Though different types of identity can result from dominant and hegemonic institutions, they become identities only when social actors internalize them and organize their meaning around this internalization. Some definitions of identity can coincide with the social roles; for instance, “being a father” may be the most important identity in a social actor’s view. But identities are more powerful sources of meaning than roles in the process of self-development and individualization. Identities organize meaning, roles organize a function. Meaning in this context is the symbolic definition a social actor attributes to the purpose of his/her act. According to Castells, for many social actors in network society, meaning is organized in relation to the main identity (which frames another one) which protects itself in space and time. Charles Taylor (1989) places more emphasis on individual choice in the formation of identity. Being the initiator of a language requires one to participate in the ongoing dialogue between people who form the society with certain roles and status. Through such a dialogue individuals would come across the ideas, cognitive structures, and experiences in that language. Thus, they would acquire not only the language but also the understanding of the world. Besides, they would come into contact with the beliefs, values and myths. This study attempts to analyze the relation of different identity types (social role identity, local and national identity, gender identity, religious identity, individual-based identity, political identity) to different components (gender, technology, responsibility and justice). In the study a quantitative research method, the questionnaire-survey is applied. The study centers on the population (native and immigrant) living in the central Çanakkale region, and 200 people were interviewed through purposive sampling. The acquired data were analyzed through SPSS Windows program and by creating one-way and two-way frequency tables. In the study while the different identity types do not support the working of the women in the public sphere, the role of the gender is observed to be the determining factor in employment. At the same time, there is a statistically meaningful connection between different identity types and technology (the effect of the program watched on TV, the time spent on the internet); different identity types and responsibility; different identity types and justice.