Vergiden Kaçınmanın Çok Uluslu Şirketlerin Kâr Kaydırma Davranışları Üzerindeki Etkisi


Topcu G., YAMAN D. A.

Maliye Dergisi, sa.187, ss.169-194, 2025 (ESCI, TRDizin) identifier

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: Sayı: 187
  • Basım Tarihi: 2025
  • Dergi Adı: Maliye Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Emerging Sources Citation Index (ESCI), TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.169-194
  • Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmanın amacı, vergiden kaçınmanın çok uluslu şirketlerin kâr kaydırma davranışlarına olan etkisini incelemektir. Vergiden kaçınma, kapsamlılığından dolayı, Finansal Gizlilik Endeksi ile ölçülürken çok uluslu şirketlerin doğrudan tespit edilemeyen kâr kaydırma davranışları yurt dışı yerleşiklerin patent ve ticari marka başvuru sayıları ile ölçülmüştür; veri En Küçük Kareler Yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre Finansal Gizlilik Endeksinin yurt dışı yerleşiklerin patent ve ticari marka başvuru sayılarına olan etkisi anlamlı ve pozitiftir. Bu durumda, hükümetler, kâr aktarımı yoluyla matrah aşındırmasına karşı önlem almalı; hem mevcut şirketlerin yatırım ve stratejik büyüme süreçlerini destekleyici hem de olası manipülasyonların takip ve incelemesini sağlayacak mekanizmaları kurmalıdır.
The aim of this study is to examine the impact of tax avoidance on the profit shifting behavior of multinational corporations. While tax avoidance is measured by the Financial Secrecy Index due to its comprehensiveness, the profit shifting behavior of multinational companies that cannot be directly detected is measured by the number of patent and trademark applications of non-residents; the data are analyzed by the Ordinary Least Squares Method. According to the results of the analysis, the effect of the Financial Secrecy Index on the number of patent and trademark applications of non-residents is significant and positive. In this case, governments should take measures against tax base erosion through profit shifting and establish mechanisms to both support the investment and strategic growth of existing companies and to monitor and investigate possible manipulations.