Senfonik Müziği Bando Müziğine Uyarlama (Transkripsiyon) ve Orkestralama (Orkestrasyon) Teknikleri Üzerine Bir İnceleme


Çokamay B.

MÜZİK KÜLTÜRÜNE DAİR ÇEŞİTLİ GÖRÜŞLER-I, Doç.Haluk YÜCEL- Doç.Dr. Serda Türkel ÖTER, Editör, Eğitim Yayınevi, Konya, ss.169-186, 2019

  • Basım Tarihi: 2019
  • Yayınevi: Eğitim Yayınevi
  • Basıldığı Şehir: Konya
  • Sayfa Sayıları: ss.169-186
  • Editörler: Doç.Haluk YÜCEL- Doç.Dr. Serda Türkel ÖTER, Editör

Özet

Bilinen senfoni orkestrası kuruluşları dışında, dünya üzerinde klasik çok

sesli müziği temsil etmek için oluşturulmuş en önemli topluluklardan birisi de

tamamı yürürken çalınabilecek üflemeli ve vurmalı çalgılardan oluşan “Armoni

Orkestrası ve Fanfar Orkestrası”dır.

“Üflemeli ve vurmalı çalgılardan oluşan ilk topluluklar 15.yüzyılda

Almanya’da görülmüştür. Sonraları Avrupa’nın diğer ülkelerine ve Amerika’ya

yayılmış, 18. yüzyılda Avrupalıların o dönemde Türk müziği ile eşdeğer saydıkları Mehter müziğinden de etkilenmişlerdir. Avrupalılar, tiz sesli zurnaların,

çevgenlerin, zillerin ve en önemlisi köslerin yarattığı görkemli müzikten

esinlenerek, Armoni Orkestrası ve Fanfar Orkestrasında vurmalı çalgılara

etkinlik kazandırmışlardır. Ayrıca üflemeli çalgıların teknik olarak gelişmesi ve

türlerinin çoğalması Armoni Orkestrası 1 ve Fanfar Orkestrasına da yansımıştır”

(Sözer, 1996: 80).

Yaylı ve senfoni orkestraları için yazılan eserlerin, üflemeli ve vurmalı

çalgılardan oluşan topluluklara uyarlanması ve orkestralanması, bu topluluklara

ilgiyi arttırmıştır. Bu ilginin devam etmesi amacıyla, uyarlama ve orkestralama

tekniklerinin araştırılması, denenmesi ve ortaya çıkacak mükemmele yakın tını

ortamının yaratılması gerekmektedir.

Uyarlama ve orkestralamaya başlamadan önce çalgılamanın

(enstrümantasyon) doğru şekilde öğrenilmesi gerekmektedir. Partisyonu

meydana getiren enstrümanların yapılarının, temel özelliklerinin ve orkestradaki

durumlarının çok iyi öğrenilmesi uygulamayı kolaylaştırır.

Tüm bunların yanı sıra, bando orkestrasyonunu ayrıntıları ile bilmek kadar

uygulamış olmak da gerekir. Kişiden kişiye değişen armoni-form-teori bilgileri

ve kullanılacak çalgıların farklılıkları sayesinde orkestracılık büyük bir değişim

geçirmiştir. Besteci, kendi eserini orkestrasyon yaparken, duygu ve düşüncelerini

de dahil ettiğinde, bilinen orkestrasyon kuralları bile değiştirilebilir (Pares’ten

Akt. Atakurt, 1951: 2).