This study aimed to assess the NaCl tolerance of 10 bread wheat (Triticum aestivum L.) cultivars during germination and early seedling development. The evaluation was conducted on shoot dry weight and shoot length across five salt concentrations (0, 4, 8, 12, and 16 dS m⁻¹).The effects of salt treatment, variety, and the interaction between salt and variety were statistically significant (P<0.01, P<0.05) for all examined wheat varieties (Serince, Hamza, NKÜ Lider, Almeria, Adana99, Bora, Eksperia, Falado, Selimiye, Gelibolu). Regression analysis and GGE biplot analysis were conducted to assess varieties under various salt treatments, treating the salt treatments as "environments." The GGE biplot accounted for 97% of the overall variation. The relative positions of variety in the regression graphs and GGE biplot graphs were congruent. The varieties NKÜ Lider, Serince, Bora, and Almeria had a lesser reduce in weight under salt stress compared to the control and demonstrated positive PC1 and PC2 values, thus being recognized as the most salt-tolerant. Conversely, the cultivars Adana99, Selimiye, and Gelibolu, which exhibited low shoot dry weight under control conditions and were significantly impacted by salt treatments, were identified as the most salt-sensitive. The GGE biplot approach determined 8 dS m⁻¹ as the threshold for salt tolerance based on the average axis utilized for variety selection. The paper indicates that integrating regression analysis with GGE biplot analysis in future investigations of salt-tolerant genotypes will enhance selection efficacy for researchers.
Bu çalışma 5 adeti 2014 ve öncesi, 5 adeti ise 2014 yılından sonra tescil edilen 10 adet ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşidinin çimlenme ve erken fide döneminde 5 tuz konsantrasyonunda (0, 4, 8, 12,16 dS m- 1) tuzluluğa toleranslarını sürgün kuru ağırlığı ve sürgün uzunluğu üzerinden değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Araştırılan bütün ekmeklik buğday çeşitlerinde (Serince, Hamza, NKÜ Lider, Almeria, Adana99, Bora, Eksperia, Falado, Selimiye, Gelibolu) tuz uygulaması, çeşit, tuz x çeşit interaksiyonu istatiksel olarak önemli olmuştur (P<0.01, P<0.05). Farklı tuz uygulamalarında çeşitleri değerlendirmek amacıyla regresyon analizi ve GGE biplot analizi (tuz uygulamaları = çevre) yapılmıştır. GGE biplot analizi toplam varyasyonun %97’sini açıklamıştır. Her çeşide ait oluşturulan regresyon grafikleri ile GGE biplot grafiklerinde çeşitlerin konumları birbirleri ile uyumlu olmuştur. Kontrol uygulamasında yüksek ağırlığa sahip olan tuz uygulamalarına göre ağırlığı daha az değişen NKÜ Lider, Serince, Bora ve Almeria çeşitleri pozitif PC1 ve PC2 değerleri ile tuzluluğa en dayanıklı çeşitler olarak belirlenmiştir. Kontrol uygulamasında yüksek kuru sürgün ağırlığı ve sürgün uzunluğuna sahip olan ancak, tuz uygulamaları ile ağırlık azalma oranı en fazla olan Adana99, Gelibolu ve Selimiye çeşitlere ait PC2 değerleri de düşük gerçekleşmiştir. Kontrol uygulamasında düşük ağırlığa salip olan ve tuz uygulamalarında yüksek oranda olumsuz olarak etkilenen Adana99, Selimiye ve Gelibolu çeşitleri tuzluluğa en hassas çeşitler olarak belirlenmiştir. GGE biplot yönteminde çeşit seleksiyonu için kullanılan ortalama eksene göre tuzluluk eşik değeri 8 dS m-1 olarak belirlenmiştir. Tuzluluğa dayanıklı genotipleri belirlemek amacıyla yürütülecek araştırmalarda, regresyon analizi ile GGE biplot analizinin birlikte kullanılması araştırıcıları daha başarılı seleksiyon yapmasını sağlayacaktır.
