Modern Eğitim ve Eşitsizlik İlişkisi Üzerine Bir Deneme: Panel Veri Analizi (2010-2019)


Creative Commons License

Sağlam M. S.

Türkiye Lisansüstü Çalışmalar Kongresi , Konya, Turkey, 3 - 06 November 2021

  • Publication Type: Conference Paper / Unpublished
  • City: Konya
  • Country: Turkey

Abstract

Öz

Eğitim kurumu insanlık tarihi kadar eski bir geçmişe dayansa da okul kurumu modern toplum yapısının ürünü olan modern kurumlardandır. İçinde yaşadığımız post-modern gerçeklikte modernitenin getirmiş olduğu kurumlara eleştirel bakış okul kurumu üzerinden eğitim kurumuna da sunulmaktadır. Araştırmamız,  “okulsuz toplum” kavramsallaştırmasıyla getirilen eleştirel yaklaşımları eğitim ve eşitsizlik, özelde ise eğitim eşitsizliği ve insani eşitsizlik ilişkisi bağlamında incelemiştir. Çalışmamızda literatürden hareketle getirilen iddialar panel veri modeliyle test edilmiştir. Eğitim ve eşitsizlik ilişkisi, gelişmişlik kapsamında gruplandırılmış 3 ülke grubunda toplam 45 ülkenin 2010-2019 yıllarına ait verileriyle test edilmiştir. Eğitimde eşitsizliğin insani eşitsizliği belirlemedeki oranı gelişmekte olan ülkeler için yüksek iken, ülkenin gelişmişliği arttıkça bu etki azalmaktadır. Gelişmekte olan ülkeler ve alt grup gelişmiş ülkeler için eğitime yapılan harcamalar insani eşitsizliği açıklamada anlamsızdır. Öte yandan üst grup gelişmiş ülkelerde eğitim sektörüne yapılan harcamalar insani eşitsizliği açıklamakta anlamlıdır. Ortalama eğitim yılındaki her 1 yıllık artış gelişmekte olan ülkelerde insani eşitsizliği azaltmakta daha fazla etkili olurken, gelişmiş ülkelerde, özellikle üst grup gelişmiş ülkelerde, bu etki giderek azalmaktadır. Gelişmekte olan ve alt grup gelişmiş ülkelerde eğitime bağlı değişkenlerin insani eşitsizliği açıklama oranı birbirine çok yakındır. Öte yandan üst grup gelişmiş ülkelerde bu oran neredeyse yarıya düşmektedir. Bu durum üst grup gelişmiş ülkelerin insani eşitsizlik kapsamında eğitime dair sorunları diğer gruplara nazaran büyük oranda çözdüğünü göstermektedir.