Gastronomi Eğitiminde Dikey Tarım ve Mikro Filiz Uygulamalarının Şef Adaylarında Sürdürülebilirlik Bilinci Geliştirme Bağlamında İncelenmesi (An Examination of Vertical Farming and Microgreen Practices in Gastronomy Education within the Context of Developing Sustainability Awareness among Aspiring Chefs)

Creative Commons License

SÜNNETÇİOĞLU S., SÜNNETÇİOĞLU A., ÖZKÖK F., MÜMİN E.

Journal of Tourism and Gastronomy Studies, cilt.3, sa.14, ss.3149-3179, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışma, dikey tarım ve mikrofiliz uygulamalarının gastronomi eğitimine entegre edilmesinin, geleceğin şef adaylarının sürdürülebilirlik vizyonu üzerindeki etkisini belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda Vejetaryen ve Vegan Mutfak dersini alan şef adaylarının, 10 haftalık dikey tarım ve mikro filiz üretim sürecine dahil olmalarının mesleki kimlikleri, sürdürülebilirlik algıları ve mutfak disiplinleri üzerindeki etkilerini deneyimsel öğrenme kapsamında incelenmiştir. Nitel araştırma desenlerinden olgubilim modeline göre kurgulanan çalışmada, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen 31 şef adayından açık uçlu yazılı soru formu aracılığıyla toplanan veriler betimsel ve içerik analizi teknikleriyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda; bitkinin büyüme sürecine şahit olmanın öğrencilerde gıda israfı duyarlılığını ve anlık hasat disiplinini tetiklediği belirlenmiştir. Taze ve güvenilir ürüne erişimin ise mesleki özgüveni artırarak tohumdan tabağa döngüsünü yöneten hibrit bir şef-çiftçi kimliği inşasını desteklediği belirlenmiştir. Katılımcılar sistemin yüksek maliyet ve hacimsel yetersizlik gibi kısıtlarına rasyonel eleştiriler getirirken, açık mutfaklarda müşteri güvenini inşa eden stratejik bir itibar yönetimi aracı olabileceğini vurgulamışlardır. Sonuç olarak, gastronomi eğitimöğretim faaliyetlerinde yenilikçi tarım teknolojilerine yer verilmesinin, geleceğin şef adaylarının endüstriyel adaptasyon süreçlerini, çevre okuryazarlıklarını ve sürdürülebilir mutfak vizyonlarını güçlendirmede kritik bir role sahip olduğu anlaşılmaktadır.