Türkiye’de Okul Öncesi Öğretmenliği Lisans Programlarında Toplumsal Cinsiyet Eşitliğine Yer Verilme Durumu

Ata Doğan S., Yıldız Taşdemir C.

Ege Eğitim Dergisi, cilt.27, sa.2, ss.309-330, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 27 Sayı: 2
  • Basım Tarihi: 2026
  • Doi Numarası: 10.12984/egeefd.1843915
  • Dergi Adı: Ege Eğitim Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.309-330
  • Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Araştırmanın amacı, Türkiye'deki okul öncesi öğretmenliği lisans programlarında toplumsal cinsiyet eşitliğine yer verilme durumunun incelenmesidir. Nitel yöntemle gerçekleştirilen ve betimleyici durum çalışması olarak desenlenen araştırmanın veri kaynaklarını, Yükseköğretim Kurulu’nun 2018’de güncellediği Okul Öncesi Öğretmenliği Lisans Programı ile 69 devlet ve 14 vakıf üniversitesi olmak üzere toplam 83 üniversitenin ders bilgi paketleri oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda, YÖK Okul Öncesi Öğretmenliği Lisans Programında toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin ders bulunmadığı; genel kültür seçmeli derslerinin yalnızca küçük bir bölümünde, meslek bilgisi seçmeli derslerinin ise çok sınırlı bir kısmında bu konuya yer verildiği belirlenmiştir. Üniversitelerin okul öncesi öğretmenliği programlarının ise yaklaşık yarısında toplumsal cinsiyet eşitliğiyle ilişkili herhangi bir ders veya ders içeriği bulunmadığı tespit edilmiştir. Ders içeriklerinde bu temaya yer veren programlar incelendiğinde ise alan eğitimi ve meslek bilgisi derslerinin çok sınırlı olduğu, buna karşılık genel kültür seçmeli derslerinin sayıca daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Toplumsal cinsiyet eşitliği temasının, çoğunlukla seçmeli ve çoğu zaman genel kültür dersleri kapsamında, disiplinlerarası ve parçalı bir biçimde ele alındığı belirlenmiştir. Sonuçlar, öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda sistematik bir öğrenme deneyiminden mahrum kaldığını göstermekte ve öğretmen yetiştirme müfredatlarının bütüncül, eşitlikçi bir perspektif doğrultusunda yeniden düzenlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.