COVID-19-related anxiety, fear and biopsychosocial risk factors on functionality in euthymic bipolar disorder patients
Aile Hekimliği ve Palyatif Bakım, cilt.10, sa.2, ss.44-52, 2025 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 10 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2025
- Doi Numarası: 10.22391/fppc.1666743
- Dergi Adı: Aile Hekimliği ve Palyatif Bakım
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.44-52
- Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Giriş: Bu çalışmanın amacı, COVID-19 korkusu, kaygısı ve biyopsikososyal risk faktörlerinin ötimik bipolar hastaların işlevselliği üzerindeki etkisini, pandemi sırasında sağlıklı bir kontrol grubuyla karşılaştırarak değerlendirmektir.
Yöntem: Kasım 2021 ile Ağustos 2022 arasında yürütülen bu vaka-kontrol çalışmasına 80 ötimik BD hastası ve 80 sağlıklı kontrol katıldı. Katılımcılar Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMRS), Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (FAST), COVID-19 Pandemisine Yönelik Algılar ve Tutumlar Anketi (PACPQ), Koronavirüs Kaygı Ölçeği-Kısa Form (CAS) ve Koronavirüs Korku Ölçeği (CFS) kullanılarak değerlendirildi.
Bulgular: BD tanısı konulan bireylerin %71,3’ünde (n=57) BD-Tip 1, %28,8’inde (n=23) BD-Tip 2 saptandı. BD hastalarında sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldığında genel uyku, iştah ve alkol tüketiminde istatistiksel olarak anlamlı artış, pandemi döneminde sosyal ve fiziksel aktivitelere harcanan sürede ise istatistiksel olarak anlamlı azalma görüldü. FAST, PACPQ, CAS Hastalık Algısı, Nedenleri ve Kaçınma Davranışları alt ölçek puanları BD hastalarında belirgin olarak daha yüksekti (p<0,05). Regresyon analizi, pandemi sırasındaki toplam BD atak sayısının ve eğitim yıllarının ortalama FAST toplam puanını açıklamada önemli faktörler olduğunu gösterdi (OR, sırasıyla 0,224, -0,226; p < 0,05)
Sonuç: COVID-19 pandemisi sırasında ötimik bipolar hastalarda kaçınma davranışları ve yaşam tarzı değişiklikleri arttı. Fonksiyonel bozulmanın atak sayısı ve eğitim düzeyi ile öngörüldüğü tespit edildi.
Yöntem: Kasım 2021 ile Ağustos 2022 arasında yürütülen bu vaka-kontrol çalışmasına 80 ötimik BD hastası ve 80 sağlıklı kontrol katıldı. Katılımcılar Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMRS), Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (FAST), COVID-19 Pandemisine Yönelik Algılar ve Tutumlar Anketi (PACPQ), Koronavirüs Kaygı Ölçeği-Kısa Form (CAS) ve Koronavirüs Korku Ölçeği (CFS) kullanılarak değerlendirildi.
Bulgular: BD tanısı konulan bireylerin %71,3’ünde (n=57) BD-Tip 1, %28,8’inde (n=23) BD-Tip 2 saptandı. BD hastalarında sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldığında genel uyku, iştah ve alkol tüketiminde istatistiksel olarak anlamlı artış, pandemi döneminde sosyal ve fiziksel aktivitelere harcanan sürede ise istatistiksel olarak anlamlı azalma görüldü. FAST, PACPQ, CAS Hastalık Algısı, Nedenleri ve Kaçınma Davranışları alt ölçek puanları BD hastalarında belirgin olarak daha yüksekti (p<0,05). Regresyon analizi, pandemi sırasındaki toplam BD atak sayısının ve eğitim yıllarının ortalama FAST toplam puanını açıklamada önemli faktörler olduğunu gösterdi (OR, sırasıyla 0,224, -0,226; p < 0,05)
Sonuç: COVID-19 pandemisi sırasında ötimik bipolar hastalarda kaçınma davranışları ve yaşam tarzı değişiklikleri arttı. Fonksiyonel bozulmanın atak sayısı ve eğitim düzeyi ile öngörüldüğü tespit edildi.