SAĞLIK ÇALIŞANLARI KÜLTÜREL AĞRININ FARKINDA MI?


Tanrıverdi G.

ULUSLARARASI FARKLI BOYUTLARIYLA SAĞLIK KONFERANSI, 12 - 14 Kasım 2020, ss.1

  • Sayfa Sayıları: ss.1

Özet

SAĞLIK ÇALIŞANLARI YAŞATTIKLARI KÜLTÜREL AĞRININ FARKINDAMI?

Sağlık çalışanları kendi ya da tanıdık kültürlerin yanı sıra kendilerinden farklı olan kültüre sahip bireylere de hizmet sunmaktadırlar. Farklı kültürlere sunulan sağlık hizmetinin kültüre uygun olmaması durumunda hem sağlık çalışanı hem hizmet sunulan birey hem de sağlık kurumu açısından olumsuz sonuçlar ortaya koyabilmektedir. Çevre Odaklı Kültürel Yeterlilik Modeli, bireyin kültürüne uygun sağlık hizmetini sunamayan sağlık çalışanlarının hizmet verdikleri bireylere kültürel ağrı yaşatılabileceğine vurgu yapmıştır. Nedir kültürel ağrı diye baktığımızda kültürel ağrı; bireyin kendi kültürüne yönelik aşağılayıcı, saygısız ve benzeri birçok olumsuz tutum ve davranışı ortaya koyan bir yaklaşımın sonucu karşıdaki bireyin hissettiği acıdır, ağrıdır. Kültür ve kültürel ağrıların kökeni ağrı çeken kişinin sosyal bağlamındadır ve özeldir.  Sosyal acı, kültürel ağrının bir yönü olarak yorumlanabilir. Kültürel ağrı, nispeten bilinmeyen bir kavramdır. Veri tabanlarında “kültürel ağrı”, “kültürel acı” anahtar kelimesiyle yapılan taramalarda literatürde çok sınırlı yer alan bir kavram olduğu görülmektedir. Bu kavramın literatür araştırmasına göre esas olarak Kültürlerarası Hemşireliğin kurucusu ve alandaki lideri olan Leininger tarafından kullanılmış bir kavram olduğu dikkat çekmektedir.  Leininger kültürel körlük ve dayatmanın neden olduğu sağlık çalışanları tarafından sunulan kültüre duyarsız yaklaşımın, “kültürel ağrı” olarak tanımlanan acıya neden olabileceğine vurgu yapmıştır. Sağlık çalışanları genellikle sağlık hizmeti sunarken sözlerinin ve eylemlerinin karşıdaki bireylere ne kadar zarar verdiğinin farkında değildirler. Bu farkındalık ancak sağlık çalışanlarının kültürel yeterliliğe sahip olmasıyla kazanılabilecektir. Kültürel yeterliliğe yönelik farkındalığı olmayan sağlık çalışanlarının karşılarındaki bireylere yaşattıkları kültürel ağrı bireylerin aldıkları sağlık hizmetinden memnuniyetsiz olmasına, stres yaşamasına ve bu durumda bireyin sağlık çıktılarının olumsuz etkilenmesine neden olabilecektir. Bu sonuç ise sadece hizmet alan birey açısından değil sağlık çalışanı ve sağlık kurumu açısından da istenmedik bir durumdur.