GASTRO-ETNOGRAFİK BİR İNCELEME: GÖKÇEADA RUM HALKINA ÖZGÜ DÜĞÜN RİTÜELİ PROSKLİTİNİ (KUŞLU DAVETİYE EKMEĞİ)


Creative Commons License

Büyük Ö.

KARADENIZ 19th INTERNATIONAL CONFERENCE ON SOCIAL SCIENCES, Rize, Türkiye, 28 - 30 Kasım 2025, cilt.1, ss.74-88, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: Rize
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.74-88
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, Gökçeada (İmroz) Rum mutfak kültürüne özgü bir tarif olan Prosklitini’nin (Προσκλητίνι, Kuşlu Davetiye Ekmeği) gastro-etnografik incelemesidir. Adanın kültürel miraslarından biri olan bu özel tarif, düğün ritüellerinin bir parçasıdır. Gökçeada’nın kültürel kimliğinin yanı sıra toplumsal hafızasını da yansıtan bu gastronomik değer, toplumun geleneksel pişirme tekniklerini ve imece kültürünü yansıtmaktadır. Araştırma dahilinde tarifin hazırlanışı, paylaşımı ve toplumsal cinsiyet rollerine dair semboller çözümlenmiştir. Saha verileri, Prosklitini’nin yalnızca bir hamur işi olmadığını, aynı zamanda Gökçeada’daki Rum topluluğunun kültürel mirası olduğunu göstermektedir. Günümüzde, adadaki nüfusun yaşlanması ve düğün törenlerinin sayısının yok denecek kadar azalması nedeniyle bu geleneğin icrası güçleşmiştir. Çalışma, bu türden özgün ritüel yemeklerinin belgelenmesinin ve gastronomi turizmi alanına entegrasyonunun önemini vurgulamaktadır.

This study is a gastro-ethnographic study of Prosklitini (Προσκλητίνι, Invitation Bread with Birds), which is a recipe specific to Gökçeada (Imbros) Greek culinary culture. This special recipe, being one of the cultural heritages of the island, is a part of wedding rituals. Reflecting Gökçeada’s cultural identity as well as social memory, this gastronomic value reflects the traditional cooking techniques and “imece” (collective work) culture of the society. Within the research, preparation of the recipe, its sharing, and symbols regarding gender roles are analyzed. Field data shows that Prosklitini is not only a pastry, but also a cultural heritage of the Greek community in Gökçeada. Today, due to aging population on the island and the decrease in number of wedding ceremonies to almost non-existent levels, the practice of this tradition has become difficult. The study emphasizes the importance of documenting such unique ritual foods and their integration into gastronomy tourism field.