TÜRK MEDYASINDA ALGORİTMİK SAVAŞ SÖYLEMİ: İRAN-ABD/İSRAİL SAVAŞINDA YAPAY ZEKÂ KULLANIMINA DAİR HABERLERİN İNCELENMESİ

Barman T.

TURKISH ONLINE JOURNAL OF DESIGN, ART AND COMMUNICATION (TOJDAC), cilt.16, sa.4, ss.2045-2064, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışma Türk medyasında İran-ABD/İsrail savaşında algoritmik savaş ve yapay zekâ destekli çatışma haberlerinin nasıl çerçevelendiğini incelemektedir. 25 Şubat - 24 Mart 2026 tarihleri arasında yayımlanan haberler üzerinde, eleştirel söylem analizi ile nicel içerik analizini birleştiren karma yöntem kullanılarak gerçekleştirilen araştırmada, ideolojik kategorileri bakımından farklılık gösteren 24 medya organından toplam 72 haber metni incelenmiştir. Çözümlemeler hegemonik, eleştirel, liberal/seküler ve uluslararası olmak üzere dört kategori çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Bulgular, tematik dağılım, aktör frekansı, ideolojik yönelim ve yapay zekâ söylemi olmak üzere dört boyut (alt boyutlarla birlikte toplam dokuz analiz) üzerinden analiz edilmiştir. Bulgulara göre Türk medyasında algoritmik savaş haberlerini en yüksek oranda liberal/seküler medyanın gündeme getirdiği görülmektedir. Buna karşın eleştirel medyanın söz konusu teknolojilere ilişkin daha yapısal bir sorgulama gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Hegemonik medyanın ise teknoloji şirketlerini aktif birer özne olarak konumlandırırken sivil aktörü kendi aktör hiyerarşisinin en altına yerleştirdiği gözlemlenmiştir. Çalışma, algoritmik savaş söyleminin Türk medyasındaki ideolojik söylemleri görünür kılması ve bu alandaki literatüre özgün bir katkı sunması bakımından önem taşımaktadır.

This study examines how news reports on algorithmic warfare and AI-driven conflict in the Iran-U.S./Israel war are framed in the Turkish media. Conducted on news published between February 25 and March 24, 2026, using a mixed-method design combining critical discourse analysis with quantitative content analysis, the research examined a total of 72 news articles from 24 media outlets that differed in terms of their ideological categories. The analyses were conducted within four categories: hegemonic, critical, liberal/secular, and international. The findings were analyzed across four dimensions (a total of nine analyses, including subdimensions): thematic distribution, actor frequency, ideological orientation and AI discourse. According to the findings, news reports on algorithmic warfare are placed on the Turkish media agenda most extensively by liberal/secular outlets. In contrast, it was found that critical media engages in a more structural examination of these technologies. It was observed that hegemonic media positions technology companies as active agents while placing the civilian actor at the bottom of its own actor hierarchy. The study is significant in that it makes the ideological discourses surrounding algorithmic warfare in the Turkish media visible and offers a unique contribution to the literature in this field.