Türk Dünyasında Turancılık Suçlamaları: Repressiya Tutuklamalarının Tarihsel Gelişimi ve Dış Nedenleri
1924-1945 Yılları Arasında Sovyetler Birliğinde Yaşanan Büyük Tasfiyeler ve Sürgünler, İstanbul, Türkiye, 20 - 21 Nisan 2026, (Yayınlanmadı)
- Yayın Türü: Bildiri / Yayınlanmadı
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Sovyetler Birliği
döneminde Türk dünyası aydınlarına yöneltilen milliyetçi-turancı suçlamalarının
tarihsel gelişimini, bu suçlamaların uluslararası bağlamla olan ilişkisini ve
özellikle 1920-1938 yılları arasındaki dış etmenlerin etkisini ele almaktadır.
Özellikle 20. yüzyıl başında artan Alman keşif faaliyetleri bölgedeki Türk
dünyası aydınları ile kurulan temaslar ve bu ilişkilerin zamanla Sovyet
güvenlik mekanizmaları tarafından tehdit olarak algılanması çalışmanın çıkış
noktasını oluşturmaktadır. Araştırma hem ulusötesi tarih yaklaşımını hem de
özelden genele analiz yönetimini benimsemekte; Alman diplomatik raporları,
Sovyet arşiv kaynakları ve güncel literatürü birincil malzeme olarak
kullanmaktadır. Bu sayede Almanların bölgeye dair yürüttüğü akademik-siyasi
faaliyetlerin Sovyet yetkilileri tarafından yakından takip edildiğini, bu
temasların 1930’lar sonundaki Büyük Terör sürecinde birçok Türk dünyası
aydınının turancı, milliyetçi ve ajan olarak suçlanmasına delil ve gerekçe
olarak kullanıldığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, milliyetçi suçlamaların
sadece içsel dinamiklerden değil, aynı zamanda Türk dünyası aydınlarının dış
dünyayla kurduğu temasların takip ve gözetleme mekanizmaları merceğinde yeniden
yorumlanmasından kaynaklandığını ileri sürülmektedir. Bu durum, Sovyet siyasi
baskı rejiminin ulusötesi etkileşimlere karşı geliştirdiği yapısal paranoyayı
ve Türk aydınlanmasını kendi varoluşunun panzehiri olarak algıladığını gözler
önüne sermektedir.