Sporda Sosyal Güvenlik Farkındalığı Ölçeği (SSGFÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Creative Commons License

gökduman ç., KARTAL M., Temel C., uğraş S.

CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, cilt.21, sa.2, ss.447-462, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu araştırma, sporcuların sosyal güvenlik haklarına ilişkin farkındalık düzeylerini belirlemek amacıyla “Sporda Sosyal Güvenlik Farkındalığı Ölçeğini (SSGFÖ)” geliştirmek ve ölçeğin geçerlik-güvenirlik analizlerini yapmak üzere tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu bireysel ve takım sporlarında ulusal/uluslararası düzeyde yarışmalara katılan 18 yaş ve üzeri 341 sporcu oluşturmaktadır (AFA=170, DFA=171). Katılımcıların %26,7’si kadın (n=91), %73,3’ü erkek (n=250) sporcudur. Araştırma kapsamında literatür ve uzman görüşleri doğrultusunda oluşturulan 40 maddelik soru havuzu, ön uygulama ve uzman değerlendirmeleri sonrasında 34 maddeye indirilmiştir. AFA sonucunda faktör yükü 0,50’nin altında kalan ve aynı zamanda binişik olan maddeler çıkarılarak 18 maddeye indirgenmiş ve “Güvence”, “Erişim” ve “Takip” olmak üzere ölçek üç boyutta toplanmıştır. Ölçeğin meydana getirdiği toplam varyans %72,313 olup, Güvence boyutu %35,249, Erişim boyutu %23,423, Takip boyutu %13,642 varyansı açıklamaktadır. DFA sonucunda ise üç boyutlu modelin uyum indeksleri kabul edilebilir aralıkta bulunmuştur (χ²/df=2,209, GFI=0,852, NFI=0,905, TLI=0,935, IFI=0,946, CFI=0,945, RMSEA=0,084, SRMR=0,039). Ölçeğin Cronbach’s alfa katsayısı 0,95; Güvence boyutu = 0,95, Erişim boyutu = 0,91, Takip boyutu = 0,77 olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak ölçeğin, sporcuların sosyal güvenlik farkındalık düzeylerini belirlemede ve bu alandaki eksiklikleri ortaya koymada kullanılabilecek geçerli, güvenilir ve işlevsel bir ölçme aracı olduğu değerlendirilmektedir.
This study was designed to develop the Social Security Awareness in Sports Scale (SSASS) in order to determine athletes' levels of awareness regarding social security rights in sports and to examine the scale's validity and reliability. The study group consisted of 341 athletes aged 18 and over who participated in national/international competitions in individual and team sports (AFA=170, DFA=171). Of the participants, 26.7% were female (n=91) and 73.3% were male (n=250). The 40-item pool created in line with the literature and expert opinions within the scope of the research was reduced to 34 items after pre- application and expert evaluations. As a result of AFA, items with factor loadings below 0.50 and those that were redundant were removed, reducing the scale to 18 items. The scale was grouped into three dimensions: ‘Assurance,’ ‘Access,’ and ‘Follow-up.’ The total variance explained by the scale was 72.313%, with the Assurance dimension explaining 35.249% of the variance, the Access dimension explaining 23.423%, and the Monitoring dimension explaining 13.642%. The fit indices of the three-dimensional model were found to be within an acceptable range (χ²/df=2.209, GFI=0.852, NFI=0.905, TLI=0.935, IFI=0.946, CFI=0.945, RMSEA=0.084, SRMR=0.039). The Cronbach's alpha coefficient of the scale was calculated as 0.95; Assurance dimension = 0.95, Access dimension = 0.91, Tracking dimension = 0.77. In conclusion, the scale is considered a valid, reliable, and functional measurement tool for determining athletes’ levels of social security awareness and identifying deficiencies in this area.