Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretenlerin Okuma Metinlerine Yönelik Algıları

Creative Commons License

KAYNAK U. S., ELKIRAN Y. M.

Aydın tömer dil dergisi, cilt.11, sa.2, ss.627-656, 2026 (TRDizin)

Özet

Yabancı dil edinim sürecinde okuma becerisi, öğrenicilerin hedef dil- de maruz kaldıkları dilsel yapıları içselleştirmelerini ve yeni dilbilgisel örüntüleri edinmelerini destekleyen temel beceri alanlarından birini teşkil etmektedir. Okuma becerisini geliştirmek için basılı materyallere ihtiyaç duyulmaktadır. Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan basılı dokümanlar ihtiyaca cevap veremediği zamanlarda öğretmenler yeni ürün- ler ortaya koymaktadır. Bu araştırmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğreten öğreticilerin okuma metinlerine yönelik algılarını ve bu metinlerin kullanımına ilişkin görüşlerini incelemektir. Araştırma nitel araştırma yön- temlerinden durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Çalışma grubunu farklı kurumlarda görev yapan 10 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Ve- riler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgulara göre öğreticiler okuma me- tinlerini en çok kelime öğretimi, anlama becerisini geliştirme ve kültür aktarımı amacıyla kullanmaktadır. Mevcut materyallere ilişkin en sık dile getirilen sorun, metinlerin öğrenci seviyesine uygun olmamasıdır. Katı- lımcılar seviye belirlerken özellikle kelime ve dil bilgisi zorluğunu dikkate almakta; bunun yanında cümle yapısı, tema ve Avrupa Ortak Çerçeve Met- ni ölçütlerine başvurmaktadır. Çalışma sonuçları, yabancı dil olarak Türk- çe öğretiminde metin seçim sürecinin pedagojik, dilsel ve kültürel ölçütler çerçevesinde yeniden yapılandırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Reading skills constitute one of the fundamental skill areas in the foreign language acquisition process, supporting learners in internalising the lin- guistic structures they encounter in the target language and acquiring new grammatical patterns. Printed materials are needed to develop reading skills. When printed documents used in teaching Turkish as a foreign lan- guage fail to meet the need, teachers come up with new products. The aim of this research is to examine the perceptions of teachers teaching Turkish as a foreign language regarding reading texts and their views on the use of these texts. The research was conducted using a case study design, one of the qualitative research methods. The study group consisted of 10 Turk- ish teachers working in different institutions. Data were collected using a semi-structured interview form and analysed using content analysis. Ac- cording to the findings, instructors use reading texts most often for vocabu- lary teaching, developing comprehension skills, and cultural transmission. The most frequently mentioned problem regarding the current materials is that the texts are not appropriate for the students’ level. When determining levels, participants particularly consider vocabulary and grammar diffi- culty; in addition, they refer to sentence structure, theme, and Common European Framework of Reference criteria. The results of the study reveal that the text selection process in teaching Turkish as a foreign language needs to be restructured within the framework of pedagogical, linguistic, and cultural criteria.