Bu makalede Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Donanması’nın
komutanlığına getirilen Wilhelm Souchon ve Osmanlı Donanmasında
görevli Alman danışmanların faaliyetleri ele alınmaktadır. Souchon,
görevinin başlangıcında, Almanya’dan denizci subayı ve teknik eleman
desteği talebinde bulunarak Osmanlı Donanmasının mürettebat
eksikliklerini tamamlamak için ilk adımı atmıştır. Hemen ardından Türk ve
Alman mürettebatın ortak tatbikatları neticesinde Osmanlı Donanması kısa
sürede savaşa hazır hale gelmiştir. Savaş boyunca Osmanlı donanma
subayları ve mühendislerinin yanı sıra sivil denizcilikte faaliyet gösteren
denizciler Almanya’da meslekî eğitimlere katılmıştır. 1914-1918 yılları
arasında Osmanlı Donanmasında Almanlar tarafından yürütülen reform
faaliyetlerindeyse bir sonuç alınamamıştır. Donanmanın ıslahında görevli
Alman danışmanlar, savaş şartlarının zorlukları ve Osmanlı bahriyesindeki bazı Türk subaylarının reformlara olumsuz yaklaşımı ile karşılaşmıştır.
Osmanlı devlet adamları, donanma flosuna yeni savaş gemilerinin alımında
başvurulacak tek ülke olarak Almanya’yı görmüştür. Almanya’dan Osmanlı
Donanmasına savaş gemileri ve denizaltıların satın alınması için 3 yılı bulan
uzun müzakereler gerçekleştirilmiştir. Nihayetinde 17 Eylül 1917’de
Almanya’dan torpidobot ve denizaltıların satın alımını içeren anlaşma
imzalanmıştır. Berlin’de Alman Dışişleri Bakanlığı’ndan diplomatlar ve
bahriye mensupları arasındaki görüşmelerde Osmanlı Devleti’nden Alman
donanmasına ait gemiler için sürekli liman tahsis edilmesi gibi askerî
ayrıcalıklar gündeme gelmiş olsa da bu anlaşmada yer almamıştır. Neticede
Almanya’dan savaş gemileri ve denizaltıların satın alımını içeren anlaşma,
Osmanlı Devleti ve müttefikinin Birinci Dünya Savaşı’ndan mağlup
ayrılmasıyla geçerliliğini yitirmiştir.
İn this article, the activities of Wilhelm Souchon, who was brought to
the command of the Ottoman navy in the First World War, and the
German advisors in the Ottoman navy are discussed. At the beginning of
his duty, Souchon took the first step to complete the personnel
deficiencies of the Ottoman navy by requesting naval officer and technical
staff support from Germany. Immediately afterwards, as a result of the
joint exercises of the Turkish and German crews, the Ottoman navy
became ready for war in a short time. During the war, besides Ottoman
navy officers and engineers, sailors active in civil maritime also attended
vocational training in Germany. The reform activities carried out by the
Germans in the Ottoman navy between the years 1914-1918 did not yield
any results. The German advisers, who were assigned to reform the navy
organizational structure, faced the difficulties of the war conditions and the
negative approach of some Turkish officers in the Ottoman navy towards
the reforms. Ottoman statesmen saw Germany as the only country to
apply for the purchase of new warships for the navy fleet. Long
negotiations were held for the purchase of warships and submarines from
Germany to the Ottoman navy for 3 years. Finally, on September 17, 1917,
an agreement was signed, which included the purchase of torpedo boats
and submarines from Germany. Although military privileges such as the
permanent allocation of a port from the Ottoman Empire for the ships of the German navy were on the agenda in the talks between diplomats from
the German Ministry of Foreign Affairs and members of the navy in
Berlin, they were not included in the agreement. As a result, the agreement,
which included the purchase of warships and submarines from Germany,
lost its validity after the Ottoman Empire and its ally were defeated in the
World War I
