Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Kendilik Algıları ile İçsel Motivasyonları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Creative Commons License

DİKTAŞ A., OGUZHAN Y. S.

Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, cilt.39, sa.1, ss.212-230, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışmada sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kendilik algıları ile içsel motivasyonları arasında bir ilişki olup olmadığını tespit etmek amaçlanmaktadır. Çalışma, nicel araştırma desenlerinden biri olan ilişkisel tarama modeli kapsamında ele alınmıştır. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı çalışmalarda iki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanır. Çalışma, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Anabilim Dalı’nda öğrenim gören (1-4 sınıflar) 205 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Motivasyon Ölçeği ile Temel Kendilik Değerlendirmeleri Ölçeğinin kullanıldığı çalışmada, öğretmen adaylarının demografik bilgilerinin ve ölçeklerin tanımlayıcı analizlerine yer verilmiştir. Demografik bilgiler, betimleyici istatistiklerle ölçeklerin geçerliliklerini belirlemek amacıyla KMO and Bartlett's Testi, Kendilik Algısı ve İçsel Motivasyon değişkenleri arasındaki ilişkininin yönünü ve düzeyini belirlemek amacıyla Korelasyon Analizi yapılmıştır. Bağımsız değişken olarak kabul edilen Temel Kendilik Algısı ile bağımlı değişken olan İçsel Motivasyon arasındaki bağı ve etkilenme derecesini ölçmek için ise Regresyon Analizi’ne başvurulmuştur. Elde edilen bulgular ışığında Temel Kendilik Algısı ile İçsel Motivasyon arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Bu çalışma, öğretmen adayları özelinde gerçekleştirilmiş olup bu sonuçlar ilgili literatüre katkı sağlar ve öğretmen adaylarına yönelik benzer örneklemlerde incelenebilir. Ayrıca ilgili literatüre katkı sunması bakımından bu çalışma önem arz etmektedir
This study aims to examine the relationship between the self-perceptions and intrinsic motivation of pre-service social studies teachers. The research was conducted using the correlational survey model, a quantitative research design that seeks to determine the relationships between multiple variables. The study group consisted of 205 pre-service teachers enrolled in the Department of Social Studies Education at the Faculty of Education, Çanakkale Onsekiz Mart University (1st–4th grades). Data were collected using the Motivation Scale and the Core Self-Evaluations Scale. Descriptive statistics were employed to analyze demographic variables, while the Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) and Bartlett’s tests were used to assess the validity of the scales. Correlation analysis was applied to determine the direction and strength of the relationship between self-perception and intrinsic motivation, and regression analysis was used to examine the predictive power of core self-perception on intrinsic motivation. The findings revealed a positive and significant relationship between core self-perception and intrinsic motivation. The results contribute to the existing literature by offering insights specific to pre-service teachers and may inform future research with similar populations.