Simav Fayı, Emet Zonu ve Kütahya Fayıyla Sınırlandırılan Bölgenin Geç Senozoyik Yaşlı Gerilme Durumları, Orta-Batı Anadolu


Özden S. , Gündoğdu E. , Karaca Ö. , Can L., Ateş Ö. , Çınar S., ...Daha Fazla

Aktif Tektonik Araştırma Grubu 15. Toplantısı, Adana, Türkiye, 19 - 22 Kasım 2011, ss.53

  • Basıldığı Şehir: Adana
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.53

Özet

Simav Fayı, Emet Zonu ve Kütahya Fayıyla Sınırlandırılan Bölgenin Geç
Senozoyik Yaşlı Gerilme Durumları, Orta-Batı Anadolu
Süha ÖZDEN(1), Erdem GÜNDOĞDU(2), Öznur KARACA(1), Levent CAN(3), Özkan
ATEŞ1, Seray ÇINAR(3), Elif FIRATLIGİL(3), Yusuf AKGÜN(3), Alper DEMİRCİ(4), Tolga
BEKLER(4), Tolga KOMUT(4), Doğan KALAFAT(5), Çağlar YALÇINER(4) ve Salih Zeki
TUTKUN(1)
(1) Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Müh.-Mim. Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, ÇANAKKALE
(2) Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çan Meslek Yüksek Okulu, ÇANAKKALE
(3) Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ÇANAKKALE
(4) Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Müh.-Mim. Fakültesi, Jeofizik Mühendisliği Bölümü, ÇANAKKALE (5) Boğaziçi Üniversitesi, Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü, UDİM, İSTANBUL
ozden@comu.edu.tr
Bu çalışma, Simav ile Kütahya Fayları arasında kalan bölgenin, fay topluluklarının kinematik
analizleri yardımıyla özellikle Miyosen sonrası deformasyon biçimini, tektonik rejimlerin türlerini ve
bölgesel gerilme eksenlerinin durumlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Simav Fayı, Emet zonu
ve Kütahya Fayını da kapsayan alanda elde edilen verilere göre, bölgede günümüzde etkin olan
tektonik rejim genişlemeli rejimdir. Bununla birlikte, bir çok istasyonda ve özellikle genç çökeller
içerisinde sıkışma rejiminin ürünü kıvrımlar ve doğrultu atımlı faylanmalara ait veriler de
görülmüştür. Bu veriler ise, bir önceki tektonik rejimi temsil ederken, sıkışma ve açılma yönleri,
normal faylanmayı oluşturan günümüzdeki genişleme rejiminin yönleri ile uyumludurlar. Kronolojik
fay düzlemi verileri, bu bölgede, son sıkışma rejiminin, KB-GD ve BKB-DGD doğrultulu olarak
başladığını, bunun ürünü kıvrımlar ve doğrultu atımlı faylanmanın Simav Fayı, Emet zonu ve
Kütahya Fayları boyunca etkin olduğunu göstermektedir. Pliyo-Kuvaterner’de (?), sıkışmalı
tektonik rejim, genişlemeli bir tektonik rejime dönüşmüştür. Bu değişim asal gerilme eksenlerinin
değerlerindeki artış ve azalış ile açıklanabilir. Son tektonik rejim olan açılma rejiminin ürünü olan
normal faylar, yüksek kayma değerlerine sahip olmasına rağmen, çoğunlukla oblik atımlı normal
fay karakterindedirler. Bu faylardan olan Simav Fayı ve kuzeyindeki alanlarda son yüzyılda
meydana gelen depremler dikkate alındığında bölge sismik açıdan aktiftir. Son olarak, 19.05.2011
tarihinde, bu fay üzerinde meydana gelen deprem (Mw=5.9), Simav Fayı ve çevresindeki alanların
güncel aktivitesini bize açıkça göstermektedir. Simav ve Kütahya Fayları, günümüzde, kuzeye
eğimli, KKD-GGB doğrultulu açılma ile ilişkilendirilen, BKB-DGD doğrultulu uzanan ve küçük bir
doğrultu atım bileşeni olan normal faylar olarak çalışmaktadırlar. Emet zonu ise, Simav fayının
tavan bloğunda yer alırken, bu iki fay arasında, çoğunlukla KB-GD uzanımlı ve birbirine paralel
olarak sıralanan, değişik fay setleri ile şekillenmektedir. Bu bölgede günümüzde etkin olan
genişleme rejiminin nedeni, Akdeniz’de yitirilen Afrika Levhasının, özellikle Helen (Ege) yayı
boyunca, Anadolu Levhasını hızla kendisine çekmesiyle ilişkilidir.