Mali Sürüklenme, Enflasyon ve Aşırı Esnek Vergi Sistemi Üzerine Literatür Perspektifinden Bir Değerlendirme

Creative Commons License

Yıldız H. D.

Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, cilt.7, sa.1, ss.26-34, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Mali sürüklenme, özellikle uluslararası literatürde kendine önemli boyutta yer bulan bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Mali sürüklenme birçok yazar tarafından farklı şekillerde tanımlanmıştır. Maliye politikası perspektifinden, mali sürüklenmenin enflasyon ve büyüme dönemlerinde farklı etkiler doğurabileceği önceki literatürde irdelenmiştir. Fakat kavrama ilişkin tanımlar ve açıklamalar incelendiğinde en çok göze çarpan durum, mali sürüklenmenin temel belirleyicisi olarak “vergi sisteminin aşırı esnek olması” ya da “kişisel vergi tarifesinin aşırı esnek olması” olmaktadır. Diğer bir ifadeyle literatürde, mali sürüklenmenin ülkelerin vergi yapılarını olumsuz etkileyebileceği ve dolayısıyla bireylerin vergi yükünü artırabileceği sonucuna sıklıkla ulaşılmaktadır. Bu çalışmada mali sürüklenme kavramına odaklanarak, bu duruma yol açan en önemli faktörlerin başında gelen vergi sistemi ve yapısının etkileri üzerinde durulmuştur. Ardından mali sürüklenme ile ilgili geçmiş literatür incelenmiş ve belirleyicileri irdelenmiştir. Sonuç olarak çok sayıda çalışmayı inceleyerek, kapsamlı bir literatür perspektifi sunan bu çalışmada, aşırı esnek bir vergi sisteminin kişisel gelir vergisi nezdinde mali sürüklenmenin en önemli belirleyicisi olduğu ve ancak başka faktörlerin de bu duruma yol açabileceği bulgusuna ulaşılmıştır.

Fiscal drag is a concept that has gained significant prominence, particularly in the international literature. Fiscal drag has been defined in various ways by numerous authors. From a fiscal policy perspective, previous literature has examined how fiscal drag can have different effects during periods of inflation and growth. However, when examining definitions and explanations of the concept, what stands out most is that the fundamental determinant of fiscal drag is “excessive flexibility of the tax system” or “excessive elasticity of the personal tax rate.” In other words, the literature frequently concludes that fiscal drag can negatively affect countries' tax structures and, consequently, increase the tax burden on individuals. This study focuses on the concept of Fiscal Drag and examines the effects of the tax system and structure, which are among the most important factors leading to this situation. As a result, by reviewing numerous studies, this study, which offers a comprehensive literature perspective, found that an excessively elastic tax system is the most important determinant of fiscal drag in personal income tax, but that other factors may also contribute to this situation.