Akademik Veri Yönetim Sistemi
International Journal of Economics, Politics, Humanities & Social Sciences, cilt.8, sa.3, ss.1-17, 2025 (Hakemli Dergi)
Kültürel kimliğin taşıyıcı ve yansıtıcısı, etnografyanın ve genel anlamda kültür tarihinin bir parçası olan el sanatları, endüstri devrimi sonrasında ve günümüzün küreselleşme eğilimleriyle birlikte, ülkemizde de sürdürülebilirliğini giderek yitirmektedir. Bu çalışmanın amacı, Çanakkale ili Ayvacık ilçesine bağlı Köy’lerde sürdürülen el sanatı üretimlerinin tanımlanması ve bölgeye özgü turistik ürün potansiyelinin belirlenmesiyle ülkemizin kültürel mirasının sürdürülebilirliğine katkı sunmaktır. Ayvacık ilçesinde sürdürülen turistik el sanatı üretimleri ile ilgili veriler, yörenin el sanatları üreticileri ile görüşmeler yapılarak, alan araştırması yöntemi ile derlenmiştir. Elde edilen veriler, döküman incelemesi ile desteklenerek betimsel analiz tekniği ile analiz edilmişlerdir. Araştırma sonucunda, yörede halen iç ve dış pazara yönelik üretimi sürdürülen Yörük halı-kilim dokumaları, Babakale bıçakları, Tamış Köy ’ünde sarma tekniğiyle ve Ahmetçe Köyü’nde de hesap işi teknikleriyle tekstiller üzerine dekoratif amaçlı yapılan nakış işlerinin turistik anlamda değerlendirilebilecek el sanatları ürünleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayvacık halı ve kilim dokumalarının yörede kurulu kooperatiflerin kapanmasıyla başlıca pazarlarını yitirerek tükenme noktasına geldikleri görülmektedir. Ahmetçe Köy ’ünde yapılan hesap işi nakışlar ve Tamış Köy ’ünde mendiller üzerine uygulanan sarma işleri günümüzde turistik sektöre hizmet eden küçük el sanatı üretimleridir. 19. Yüzyıldan itibaren üretilen Babakale bıçaklarının ise günümüzdeki tek ustası Doğan Tosun’dur. Geçmişte dış pazarda rağbet gören Babakale bıçakları günümüzde arz talebi karşılayamadığı için sadece internet üzerinden kurulan siteler aracılığıyla yurt içine siparişle çalışılmaktadır.
The aim of this study is to contribute to the sustainability of our country's cultural heritage by defining the handicraft productions carried out in the villages of Ayvacık district of Çanakkale province and determining the touristic product potential specific to the region. Data on touristic handicraft productions carried out in Ayvacık district were compiled by field research method by interviewing the handicraft producers of the region. The obtained data were analyzed by supporting with document review technique. As a result of the research, it was concluded that Yörük carpet-rug weavings, Babakale knives, embroidery works made for decorative purposes on textiles with wrapping technique in Tamış village and with counting technique in Ahmetçe village, which are still produced for domestic and foreign markets in the region, are handicraft products that can be evaluated in a touristic sense. It is seen that Ayvacık carpet and kilim weavings have lost their main markets and are on the verge of extinction with the closure of cooperatives established in the region. The calculating embroidery made in Ahmetçe village and the wrapping work applied on handkerchiefs in Tamış village are small handicraft productions that serve the touristic sector today. The only master of Babakale knives produced since the 19th century is Doğan Tosun. Babakale knives, which were popular in foreign markets in the past, are now only produced by ordering domestically through websites established on the internet because supply cannot meet demand.