Çağdaş Sanatta Beden, Hafıza ve Onarımın Oto-ikonografik Yaklaşımla Estetik İfadesi

Creative Commons License

Kapar S.

JOURNAL OF ARTS MANAGEMENT LAW AND SOCIETY, cilt.8, sa.1, ss.1-11, 2025 (AHCI, Scopus)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 8 Sayı: 1
  • Basım Tarihi: 2025
  • Doi Numarası: 10.31566/arts.2953
  • Dergi Adı: JOURNAL OF ARTS MANAGEMENT LAW AND SOCIETY
  • Derginin Tarandığı İndeksler: EBSCO Legal Collection, EBSCO Legal Source, HeinOnline-Law Journal Library, Scopus, Arts and Humanities Citation Index (AHCI), Academic Search Premier, IBZ Online, Communication & Mass Media Index, Communication Abstracts, Humanities Abstracts, Art Source, CAB Abstracts, Music Periodicals Database, Performing Arts Periodicals Database, Public Affairs Index
  • Sayfa Sayıları: ss.1-11
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, çağdaş sanatta sanatçının kişisel belleği, bedensel deneyimleri ve travmatik izlerini otoikonografik bir

bakış açısıyla ele alarak bunların estetik bir ifade biçimine nasıl dönüştüğünü incelemektedir. Otoikonografi, sanatçının

öz yaşam öyküsüne, bedenine ve içsel yaralarına dayalı tekrarlayan semboller ve imgeler aracılığıyla bireysel

ve kolektif bellek arasında bir bağ kurmaktadır. Makalede Louise Bourgeois, Kiki Smith ve Mona Hatoum’un eserlerinden

hareketle bedenin hem kişisel onarım hem de toplumsal empati alanı olarak nasıl kullanıldığı psikanalitik

kuramlar (Winnicott’un geçiş nesnesi, Klein’ın yaralı nesne kavramı ve Kristeva’nın abjection kuramı) çerçevesinde

açıklanmıştır. Bourgeois’nin örümcek ve dikiş imgeleri, Smith’in parçalanmış beden figürleri ve Hatoum’un

yerinden edilme temalı yerleştirmeleri, bedenin travma ve bellekle ilişkisini görünür kılarak izleyiciyle empatik

bir katarsis alanı oluşturmaktadır. Otoikonografik sanat pratiği bu yönüyle sanatçının içsel onarım sürecini -imge

aracılığıyla- kolektif bir şifalanma alanına dönüştürmektedir. Makale, otoikonografinin çağdaş sanat pratiğinde

beden, bellek ve onarım temalarını bir araya getirerek, sanatçının travmatik deneyimlerini estetik bir söylem ve

güçlü bir anlatı stratejisine dönüştürme potansiyelini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Otoikonografi, Louise Bourgeois, Kiki Smith, Mona Hatoum, Beden, Onarım, Bellek.