Hasat öncesi farklı konsantrasyonlarda gibberellik asit (GA3) uygulamalarının early burlat, van, 0900 ziraat kiraz çeşitlerinin meyve kalitesine etkileri ve uçucu aroma bileşenlerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF SAVAŞ
Danışman: Engin Gür
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye, kiraz üretiminde dünyada lider konumdadır ve son yıllarda ülkemizde ihracatta yaşanan olumlu gelişmeler nedeni ile üretimi hızla artış gösteren bir meyve türü olmuştur. Kiraz üretiminde; 2019 yılında 664.564 ton ile bir önceki yıla göre %2'lik bir artış görülmüştür (TÜİK, 2019). Başta ülkemizin coğrafi konumu ve kiraz yetiştiriciliğine uygun iklim şartlarına sahip olunması kiraz üretim periyodunu olumlu yönde etkilemektedir. Bugün ülkemizde 24 çeşit kiraz üretilmektedir. Ülkemizin en önemli çeşitleri arasında; 'Türk Kirazı' olarak da bilinen 0900 Ziraat, Van ve Early Burlat yer almaktadır. Artan tarımsal üretimle beraber verim ve kalite değerleri de önem kazanmıştır. Meyvelerdeki uçucu aromalar da kalite kriteri olmasından ve de bitki gelişim düzenleyiciler ile ilişkilerinin bulunmasından dolayı önem arzetmektedir. Yetiştiricilik döneminde yapılan uygulamalar ürünlerin hasat sonrası durumlarında ve dayanımlarında belirleyici olmaktadır. Bu uygulamalardan biri de meyvelere olgunlaşma dönemimde yapılan GA3 uygulamasıdır. Çanakkale İlinin Lapseki İlçesinde bulunan kiraz bahçesinde yürütülen çalışmada; hasattan bir ay önce meyvelere farklı dozlarda GA3 uygulaması yapılmış, meyvelerde pomolojik ve uçucu aroma özellikleri belirlenmiştir. Gibberellik asit uygulanan meyveler ile uygulama yapılmamış meyveler arasında önemli farklar saptanmıştır. Çalışma sonucunda meyve ağırlığı, meyve eni ve boyu, meyve et sertliği, meyve et rengi, SÇKM (% brix) ve TEA değerlerindeki değişimler çeşitler ve uygulamalar arasında önemli görülmüştür. Uçucu aroma bileşenlerinin tanımlanmasında GC/MS cihazı ve katı faz mikro ekstraksiyon tekniği kullanılmıştır. Çalışmada 15 adet aroma bileşeni tespit edilmiş olup bunlar esterler, alkoller, ketonlar, aldehitler, terpenlerdir. Tüm çeşitlerde toplam aldehit miktarı; diğer uçucu aroma bileşiklerine göre daha yüksek konsantrasyonlarda bulunmuştur. Çalışmada baskın bulunan bileşikler E-2-hexenal, hexanal, E-2-hexenol, Ethylacetate, Benzaldehyde olmuştur.