Hastane öncesi acil sağlık hizmetleri çalışanlarının işyeri ortamının ergonomik açıdan değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYHAN KISA

Danışman: AYŞİN AŞKIN

Özet:

Bu tez çalışması, hastane öncesi acil sağlık hizmetleri çalışanlarının işyeri ortamının ergonomik açıdan değerlendirilmesini ve maruz kaldıkları ergonomik risklerin çalışanlar üzerindeki etkilerinin incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma evrenini hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde görev yapan sağlık çalışanları oluşturmaktadır. Çalışmada, ergonomik riskleri değerlendirmek amacıyla geliştirilen İşyeri Ergonomik Risk Ölçeği (İERÖ) kullanılmış; veriler anket yöntemiyle toplanmış ve SPSS 26.0 ile AMOS 24 istatistik paket programları aracılığıyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, ergonomik risklerin özellikle yük ve zorlanma, çevresel koşullar ve dinlenme alanları boyutlarında yoğunlaştığını göstermektedir. Yük ve zorlanma boyutunda hasta taşıma ve kaldırma, dar alanlarda çalışma ve uygunsuz postür gibi tekrarlayan hareketlerin kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları açısından önemli risk oluşturduğu belirlenmiştir. Çevresel koşullar boyutunda çalışanların gürültü, titreşim, sıcaklık, aydınlatma ve benzeri fiziksel risklere maruz kaldıkları saptanmıştır. Dinlenme alanı boyutunda ise vardiya düzeni, çağrı yoğunluğu ve yirmi dört saat esaslı çalışma sisteminin çalışanlar üzerinde olumsuz etkiler yarattığı tespit edilmiştir. Çalışanların kişisel koruyucu donanım kullandıkları, en sık kullanılan ekipmanların eldiven, maske ve önlük olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların %35,4'ünün meslek yaşamları boyunca en az bir kez iş kazası geçirdiği, kazaların çoğunlukla delici-kesici alet yaralanmaları, düşme ve kan vücut sıvısına maruziyet şeklinde olduğu görülmüştür. Yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, çalışma süresi ve unvana göre bazı ergonomik boyutlarda istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Ayrıca günlük vaka sayısı ve fazla mesai artışının ergonomik algıyı olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Bulgular, ergonomik sorunların çalışan sağlığı, güvenliği ve hizmet sunumunun sürdürülebilirliği ile yakından ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır.