Çanakkale ilinde Tropinota (Epicometis) hirta (Poda) (Coleoptera: Cetoniidae) erginlerinin farklı kültür bitkilerinde mevsimsel uçuşunun belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİL İBRAHİM AVCI
Danışman: Ali Özpınar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, Çanakkale ili Merkez (Dardanos ve Saraycık köyü) ve Ezine (Akköy) ilçelerinde farklı alanlardaki konukçu bitkilerde Tropinota (Epicometis) hirta (Poda,1760) (Coleoptera; Cetoniidae) erginlerinin mevsimsel uçuşu ve popülasyon yoğunluğunu belirlemek amacıyla 2020 ve 2021 yıllarında yürütülmüştür. Erginlerin yakalanmasında 50x35x20 cm ebatlarında #4D9AC9 hexadecimal kodlu mavi renk ile boyanmış içinde 1/3 oranında su bulunan ve cezbedici (1:1 Trans-anethol ve Cinnamil alcohol) ekli leğen tuzaklar kullanılmıştır. Çalışma, 2020 yılında Merkez ilçede Saraycık köyünde (erik, şeftali, kiraz, elma ve ayva bahçelerinde) ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Dardanos Yerleşesinde (erik, kiraz, armut ağaçlarıyla fiğ, buğday ve yabani hardalın yoğun olarak bulunduğu işlenmemiş alanda (mera)) 3'er adet leğen tuzak mart ayı başında yerleştirilerek sürdürülmüştür. 2021 yılında ise Merkez ilçedeki örnekleme alanlarına ilave olarak Ezine ilçesi Akköy'de erik, şeftali, kiraz, ayva bahçeleri ile birlikte bakla tarlası ve mera alanına, 3'er adet tuzak 12 Şubat tarihinde yerleştirilmiş ve her gün tuzaklar kontrol edilerek Haziran ayı ortalarına kadar yakalanan erginler kaydedilmiştir. Leğen tuzaklardaki ergin sayımları bir süzgeç yardımıyla suda alınarak yapılmış, eksilen su tamamlanmış ve tuzak bir sonraki sayım için temiz bırakılmıştır. 2021 yılında yapılan örneklemede erik, şeftali ve kiraz ile meranın yanı sıra farklı örnekleme yerlerinde yakalanan ergin sayıları istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. 2020 yılında ilk erginler Dardanos merada 02 Mart, Saraycıkta ise 08 Mart tarihinde kaydedilmiştir. Çalışmanın devam ettiği 2021 yılında ilk erginler, Dardanos'ta merada 12 Şubat'ta, Saraycıkta erikte 27 Şubat'ta tuzaklara yakalanmıştır. Akköy'de ise mera ve erik parselinde13 Şubat'ta ve 24 Şubat'ta ilk ergin uçuşu kaydedilmiştir. 2020 yılında Dardanos'ta merada 301 adet T. hirta ergini yakalanmıştır. 2021 yılında ise Dardanos'ta merada 412, Akköy'de merada 362, erikte 574, şeftalide 297, kirazda 454, ayvada 80, baklada 178 adet T. hirta ergini sayılmıştır. Saraycık köyü meyve yetiştiriciliği açısından geniş alanlara sahip olmasına karşın her iki yılda ergin sayısı sınırlı düzeyde kalmıştır. T. hirta erginleri meyve türleri dışında buğday ve bakla gibi kültür bitkileri ile 16 yabani konukçu bitkide tespit edilmiştir. Her iki yılın sonuçlarına göre erken dönemde Sinapsis arvensis (yabani hardal) bitkisinin T. hirta ergin uçuşunda önemli bir yere sahip olduğu görülmüştür. Farklı meyve alanlarında ve merada ergin uçuşu Şubat ayı ortalarından başlayarak Haziran ayı ortalarına kadar devam etmiştir. Sonuç olarak T. hirta'nın ilk ergin uçuşunda mera alanlarının önemli bir rezerv kaynağı olduğu kanısına varılmıştır.