Türk ordusu'nda askeri ödüllendirme geleneği ve Çanakkale Cephesi uygulamaları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ASKERİ TARİH ARAŞTIRMALARI ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KERİME NAKİ

Danışman: Murat Karataş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Askerleri cephede tutmak ve savaşma arzularını arttırmak için maddi ihtiyaçlarının yanı sıra manevi ihtiyaçlarının da karşılanması gerekmiştir. Askerlerin motivasyonunu arttırıcı ödül ve cezalarla bu ihtiyaçlar giderilmeye çalışılmıştır. Ganimet, para, toprak gibi maddi ödüllerin yanı sıra; ün sahibi olmak, isimlerinin yaşatılması adına şehirlere, mabetlere isimlerinin verilmesi, köleler için özgürlüğe kavuşmak gibi manevi ödüller de askerlerin savaşma azimlerini arttırmıştır. Kendisinden önce kurulan Türk Devletlerine benzer bir politika yürüten ve 700 yıllık hakimiyeti boyunca üç kıtada hüküm süren Osmanlı Devleti; 18. Yüzyıla geldiğinde ekonomik, siyasi ve sosyal pek çok sorunla karşı karşıya kalmıştır. Bu sorunlara çare olarak gerçekleştirilen reformların ilk durağı ordu olmuştur. Zorunlu askerliğe geçiş süresince karşılaşılan sorunlar askerliği bitmeyen bir mahkumiyete dönüştürmüştür. Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'na katılımıyla birlikte açılan Çanakkale Cephesi, harpte başarılı olduğu tek cephedir. Devletin içine düştüğü bu buhranlı süreçte Çanakkale Cephesi'nde başarı kazanılmasının sebebi askerlerin maddi manevi harbe hazırlanmaları olmuştur. Bu süreçte askerlerin motivasyonunu arttırmak için verilen ödüller; madalya ve nişanlar, rütbe ve terfi zamları, şükran yazıları, Türk ödüllendirme geleneğinin devamı olarak coğrafyaya asker isimlerinin verilmesi, anıt inşaları, sivil yardımlar, başarılı olan askerlerin basında yer almasıdır. Çanakkale Cephesi'ndeki bu tarihi başarı; savaşın kazanılmasında asker motivasyonun yüksek tutulmasının ve ödüller ile desteklenmesinin önemini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Birinci Dünya Savaşı, Çanakkale Cephesi, Motivasyon, Asker, Ödül.