Yaşlılarda polifarmasi yaygınlığı, ilaç etkileşimi, ilaç uyumu ve yaşam kalitesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Birol ÇIBIK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ERKAN MELİH ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızın amacı yaşlılarda polifarmasi sıklığının, tedavi uyumunun, olası ilaç etkileşimleri veya yan etkilerinin ve yaşam kalitesinin saptanması ve bu değişkenlerin ilişkilerinin irdelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya Çanakkale Kepez beldesinde yaşayan 65 yaş ve üzeri 116 yaşlı birey alındı. Veriler yapılandırılmış anket formu kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı. Standardize Mini Mental Test, Modifiye Barthel Temel Günlük Yaşam Aktivite İndeksi, Lawton-Brody Enstrümental Günlük Yaşam Aktivite İndeksi, Geriatrik Depresyon Skalası (Kısa Form), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Modifiye Morisky Uyum Ölçeği (MMÖ) Ve Dünya Sağlık Örgütü Yasam Kalitesi Ölçeği (WHOQOL-OLD) uygulandı. Bulgular: Katılımcıların 60'ı (%51,7) kadın, 56'sı (%48,3) erkekti. Yaş ortalaması 74,1 ± 6,5 [65 – 91 yaş] idi. Polifarmasi sıklığı %55,2 bulundu ve kadınlarda (%65,0) erkeklerden (%44,6) anlamlı yüksekti. Yaşlıların %23,3'ü en az bir yan etki yaşadığını belirtti. Katılımcıların MMÖ ortalama skoru 3,4 ± 1,6, WHOQOL-OLD ortalama skoru 74,5 ± 12,9 idi. Sonuçlar: Yaşlanmayla birlikte kronik hastalıkların sıklığı ve polifarmasi oranları artmakta, tedaviye uyum olumsuz yönde etkilenmektedir. Kullanılan ilaç sayısı arttıkça ilaç yan etki görülme sıklığı artmaktadır. Yaş ilerledikçe yaşam kalitesinin azaldığı; yaşam kalitesinin yüksek olduğu yaşlılarda ise tedaviye uyumun daha iyi olduğu görülmüştür. Polifarmasi varlığının ilaç uyumu ve yaşam kalitesi üzerine etkisi bulunmamıştır. Anahtar kelimeler: Yaşlı, polifarmasi, ilaç uyumu, ilaç yan etkisi, yaşam kalitesi