İnşacı yaklaşım perspektifinden 2003 sonrası türkiye'nin orta doğu politikası

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YUNUS EMRE ÖZBEK

Danışman: Soner Karagül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnşacı yaklaşım, Soğuk Savaş sonrasında Uluslararası İlişkileri anlama ve anlamlandırmada mevcut teorilerin yetersiz kaldığı bir süreçte sosyal bir bakış açısıyla ortaya çıkmıştır. Dış politika analizlerinde söylem ve kimliklerin önem kazanmasıyla birlikte Türk dış politikasında inşacı yaklaşımın etkileri görülmeye başlanmıştır. Bu çalışmada, inşacı yaklaşımın öncüleri olarak kabul edilen Nicholas Onuf ve Alexander Wendt'in eserlerinden faydalanılarak Türkiye'nin AK Parti hükümetleri dönemi Orta Doğu politikası inşacı yaklaşım perspektifinden analiz edilmiş, aynı zamanda pozitivist teoriler tarafından göz ardı edilen kimlik, kültür, söylem, norm, dil ve kurallar gibi sosyo-kültürel faktörlerin ulusal dış politikadaki etkileri değerlendirilmiştir. Bu çalışmada, Türkiye'nin Milli Mücadele döneminden 2000'li yıllara kadar Orta Doğu'da izlediği dış politika sürecinin 2003 sonrası AK Parti hükümetleri döneminde inşacı yaklaşım temelli dönüşümü irdelenmektedir. Türkiye'nin kuruluşundan itibaren dış politikasının realizm temelinde inşa edilmesine karşın, 2003-2010 yılları arasında Orta Doğu'da girişimci, arabulucu, ekonomik ilişkileri merkeze alan, kimlik, kültür ve ortak değerler üzerinden komşularla sıfır sorun esasına dayalı bir dış politika stratejisi izlediği dikkat çekmektedir. Bu dönemde Türkiye'nin Orta Doğu'da yürütmeye çalıştığı inşacı yaklaşım ile Arap Baharı sonrasında yeniden reel politikaya dönüşümün nedenleri ortaya konulmaktadır. Anahtar Kelimeler: İnşacı Yaklaşım, Orta Doğu, Türk Dış Politikası, Kimlik, Sıfır Sorun Politikası, Arap Baharı.