Çanakkale Deniz Müzesi'ndeki Cam Eserler

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gökçe Yetişen

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ZEKİYE UYSAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bilinen tarihi yaklaşık 7.000 yıl öncesine dayanan yapay cam, şekillendirme teknikleri, renklendirme yöntemleri ile ustanın elinde bin bir şekle giren, aslen akıcı haldeyken soğutulduğunda katılaşan bir maddedir. Cam, keşfedilişinden bu yana çeşitli tekniklerle şekillendirilmiş, her uygarlıkta camcılık tatbik edilmiştir. Batı Avrupa'da İngiltere ve Fransa camcılığı Romalılardan miras almış, 13-14. Yüzyıllarda camcılıkta öne çıkan Venedik camcılığını örnek alarak cam eserler yapmışlardır. Bu yüzyıllarda ülkede camcılığı kurabilmek adına göçmen ustaları misafir eden söz konusu ülkeler, 17 ve 18. Yüzyıllardan itibaren camcılığa ulusal bir kimlik kazandırmış ve kendi özgün tasarımlarını ortaya koymuşlardır. Camcılık, 18. Yüzyılda ulaştığı Amerika'da geliştirilmiş ve otomatik makinenin icadı ile, hızlı üretim sağlanmış, üretimde insan gücüne dayalı maliyet düşürülmeye çalışılmıştır. Bu makinelerin Avrupa'ya da yayılarak fabrikalarda kullanılması ile, sıvı ve gıda saklamak için Romalılar döneminden bu yana tercih edilen cam şişeler, seri olarak üretilmeye başlanmştır. 1915 yılında Çanakkale Savaşları dolayısıyla ülkemize gelen Fransız ve İngiliz kuvvetleri bölgede yaklaşık 8,5 ay kalmış ve yanlarında getirdikleri malzemelerin büyük çoğunluğunu da bölgede bırakarak ayrılmışlardır. Bu malzemeler arasında geniş bir yer tutan içki ve ilaç şişeleri, 1982 yılında Gelibolu Yarımada'sında yapılan kazılar ile tespit edilerek Çanakkale Deniz Müzesi envanterine alınmıştır. Dönem itibari ile erken 20. Yüzyıl örnekleri olarak adlandırılabilecek 21 adet içki ve ilaç şişesi, ülkelerindeki camcılığın gelişmesine ışık tutarken, savaşın insani boyutunu da vurgulamaktadır.