Türkçe Öğretmen Adaylarının Atasözleriyle Değerler Eğitimi Arasındaki İlişkiyi Algılama Düzeyleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Sema ÇİÇEK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): YUSUF AVCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Geçmişten bugüne gelen bütün değerlerin yarına doğru olarak aktarılması bireyleri bu konuda eğitmekten geçer. Atasözleri değer aktarımında önemli bir araçtır. Öğretmenler atasözlerindeki değer zenginliklerini tespit edip öğrencilere aktarmak için yeterli bilince ve donanıma sahip olmalıdır. Bu araştırmanın amacı, Türkçe öğretmen adaylarının atasözü ve değer kavramlarını algılayışlarını ve bu kavramlar arasındaki ilişki kurma şekillerini değerlendirmektir. Bu araştırma, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem ve karma yöntem desenlerinden yakınsayan paralel desen kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Türkiye'de öğrenim gören Türkçe öğretmen adaylarının tümü oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği bölümünde, 2017–2018 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 1., 2., 3., ve 4. sınıf 263 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Türkçe Öğretmen Adaylarının Atasözleriyle Değerler Eğitimi Arasındaki İlişkileri Algılama Düzeyleri Ölçeği (TÖAD)" kullanılmıştır. Araştırmada nitel veri toplama aracı olarak ise görüşme formu kullanılmıştır. Ölçekten elde edilen verilerin analizinde SPSS 21.00 istatistik paket programından yararlanılmıştır. Araştırmada nicel veriler çözümlenirken betimsel istatistik verilerinden frekans (f), yüzde (%), aritmetik ortalama ( ) ve standart sapma ( ) analizi kullanılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Öğretmen adaylarının görüşlerini yansıtmak amacıyla görüşme formundan doğrudan alıntılar yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular sonucunda öğretmen adayları tarafından tercih edilen atasözlerinden yola çıkarak araştırmacı tarafından ilettiği düşünülen altmış değer tespit edilmiştir. Hangi atasözünün hangi değeri karşıladığı ayrı tablolar halinde gösterilmiştir. Araştırmacının belirlediği değer- atasözü tablosunun hemen altında ise öğretmen adaylarının tercih ettikleri farklı değerler ya da değer olarak niteledikleri kavramlar ayrı tablolarla gösterilmiştir. Toplamda 1000 atasözü ifade edilmesine rağmen 276 atasözünün karşısına bir değer tahmininde bulunulmamıştır. Öğretmen adayları; atasözlerinin tanımlarını, olumsuz ifadeleri ve farklı kavramları da değer olarak yazmışlardır. Öğretmen adaylarının ölçek sonuçlarına bakarak atasözleri ve değerler konusunda yeterli oldukları, atasözü-değer eşleştirmesi yapabildiklerini düşündükleri tespit edilmiştir. Fakat araştırmanın nitel kısmında görüşme formu incelendiğinde atasözü dağarcıklarının dar olduğu, sürekli tekrara düştükleri ve çoğu öğretmen adayının değer kavramını doğru bilmediği tespit edilmiştir. Atasözü-değer eşleştirmesini kabul edilebilir şekilde tercih eden öğretmen adaylarının ise büyük çoğunluğunun tasarruf, sorumluluk değerini taşıyan atasözlerini tekrar ettikleri görülmektedir.