Türk Dış Politikasında TİKA Bağlamında Yumuşak Güç Kullanımı ve Balkanlar


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Yasin Furkan Hava

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AŞKIN KOYUNCU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Soğuk Savaş sonrasında, uluslararası sistemde yeni bir düzen ortaya çıkmıştır. Akademik alanda, bu yeni düzeni anlamlandırmak için Neoliberalizm, Neorealizm ve Konstraktivizm gibi yeni kavramlar, teoriler ve hipotezler geliştirilmiştir. Yumuşak güç kavramı böyle bir ortamda, Soğuk Savaş sonrasında Joseph Nye tarafından ortaya atılmıştır. Yumuşak güç, bir devletin, arzuladığı davranışı karşı tarafa, zor veya sert güç kullanmadan, çekicilik ve cazibe gibi unsurları kullanarak, rızası ile yaptırabilme becerisidir. Yumuşak güç kavramıyla birlikte, gücün zorlayıcı ve baskıcı olmayan tarafına daha fazla önem verilmesi gerektiği savunulmuştur. Bu çerçevede konsantrik bir ülke olan Türkiye, siyasi hedeflerini gerçekleştirmek amacıyla, yumuşak güç stratejisini geliştirmeye ve etkin araçlar üretmeye başlamıştır. Bu bağlamda çalışmamızda, TİKA'nın Türkiye'nin yumuşak güç enstrümanlarından biri olarak değerlendirilebileceği ileri sürülmektedir. Zira Türkiye TİKA'yı, köklü tarihi ve kültürel bağları olan Balkanlarda, aktif bir şekilde kullanmaya çalışmaktadır. TİKA'nın, Balkanlar'da yürüttüğü, teknik yardım faaliyetleri ve kültür projeleri, bölgede Soğuk Savaş sonrası bağımsızlığını kazanan devletlerin kalkınmalarına yardımcı olmakta ayrıca silinmek üzere olan Osmanlı mirasını yıkımdan kurtarmaya ve hatırlatmaya çalışmaktadır. Bu sebeple, TİKA'nın yürüttüğü faaliyetler, Türkiye'nin bölge ülkeleri ve halkları ile ilişkisini geliştirmekte, Türkiye'nin tanıtımını yapmakta ve ülkenin dünyadaki ve bölgedeki imajına olumlu yönde katkılar sunmaktadır. Bu çalışmada, Yumuşak güç kavramının kökeni, anlamı, özellikleri ve problemleri tartışılmaktadır. Bunun yanında tezde, yumuşak gücün Türk dış politikasındaki yeri, imkânı ve kaynakları, Türkiye'nin Balkanlarla olan ilişkisi ve TİKA'nın, kuruluşu, yapısı, görevleri, vizyonu ve 1992-2013 yılları arasında, Balkanlar'da yürüttüğü faaliyetler konu edilmektedir.