O, B ve A Yıldızlarında P-Cygni Profilleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Çağlar Püsküllü
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): FARUK SOYDUGAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:O, B ve A tayf türü yıldızlarda rüzgârın başlıca gözlemsel belirteci olan P-Cygni profilleri, 209 yıldızın tayflarında arandı. Moröte bölgede çeşitli çizgiler ile görsel bölgede H? (6562.8 Å) çizgisi incelendi. P-Cygni profillerinin biçimselliklerinin yıldızların mutlak parametreleriyle ve dönme hızlarıyla ilişkisi üzerinde duruldu. Bu amaçla profillerinin baskınlıklarına göre değerlendirilen yıldızların parametreleriyle profillerin baskınlık dereceleri için dağılım grafikleri oluşturuldu. Dağılım grafiklerinden ve ortalama dağılım hesabından elde edilen sonuçlara göre profillerin etkin sıcaklığı yaklaşık 20000 K'den, ışınım güçleri yaklaşık 4,7 log L/Lo'den büyük yıldızlarda baskın olarak ortaya çıktıları bulundu ve bu tür yıldızların yarıçaplarının çok dar bir aralıkta (?logR?=1,4±0,2) dağıldıkları saptandı. P-Cygni profili gösteren 46 yıldızın dönme hızlarının dağılım ortalaması 98 km/s olarak hesaplandı ve genellikle çok yüksek hızlarda (vsini>150km/s) baskın profillere rastlanmadı.PROF yazılımı (Olah ve ark., 1992; Olah ve ark., 1998) ile bazı yıldızlar için moröte ve görünür bölgede alınmış tayflar kullanılarak dönme hızları belirlendi. HD 91572 için 78 ± 2 km/s olarak hesaplanan dönme hızı değeri, ilk defa bu çalışmada sunuldu.P-Cygni profillerini de örnekleyen atmosfer modeli uygulaması, WM-Basic (Pauldrach ve ark., 1998) ile bazı yıldızlar için yapay tayflar üretilerek gözlemsel verilerle karşılaştırıldı ve yazılımın bu yıldızlar için hesapladığı rüzgârın kütle kaybı oranları ve terminal hızları sunuldu. M? ? L^1,46 ilişkisi elde edildi; ki bu değerin literatür ile uyumlu olduğu görülmektedir.