Batı resminde karanlıktan aydınlığa geçişin atmosfer etkisi bağlamında incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Resim, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEMİHA GÜLER

Danışman: Evren Karayel Gökkaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Görme ile ilgili araştırmalar ilerledikçe, ışık ve renk incelemeleri somut bir şekilde ortaya konulmuştur. Işık, renk ve biçim ilişkisi metafizik düşüncelerle de desteklenmiştir. Işığın değişime uğrayarak rengi oluşturması Aristoteles'in mutlak oluşa madde üzerinden getirdiği açıklama ile ilişkilendirilmiştir. Yine renk algısının oluşumu, varoluşa yoksunluk üzerinden getirdiği açıklama doğrultusunda ışık, renk ve madde ilişkisiyle desteklenmiştir. Işığın sürekli olarak değişime uğraması renkle bağını güçlendirirken biçimle arasına mesafe koymuştur. Karanlık ve aydınlık bağlamında diğer renk kuramlarından ayrı bir öneme sahip Goethe renk kuramı, Newton renk kuramı ayrımı ile belirtilmiştir. Newton ve Goethe'nin renk kuramları ile rengi algılamanın fizyolojik yönü ve algısal boyutunun sanata yansımaları açıklanmıştır. Metoforik olarak aydınlık ve karanlık diyalektiğinde, ışığın kökenlerine değinilerek, ışık ve renk ilişkisinin sanat eserlerinde oluşturduğu atmosfer etkisi incelenmiştir. Ortaçağ'ın soyut ışık ve renk kullanımından Rönesans aydınlığına, Baroğun karanlığa nüfus eden ışığına, Maniyerizm'in mistik ışığına ve son olarak Turner'ın yapıtlarında ışık ve renk etkilerine değinilmiştir. Aydınlık ve karanlık arasında denge kurma çabası chiaroscuro, sufumato, tenebrizm gibi teknik buluşları beraberinde getirmiştir. Kullanılan boyanın değişmesi, uygulama yöntemlerini etkilemiş ve pigment yapısının farkında olan sanatçı için rengin ışık özelliği büyük önem kazanmıştır. Turner'ın eserlerinde, Goethe renk kuramının aydınlık karanlık kutupsal ve algısal etkileri gözlemlenir Sanatçının eserlerinde sınırsız bozumlara yol açarak, tekrar düzenlenebilme olanağını da beraberinde getirmiştir. Turner, Işık ve renk araştırmaları üzerine yapılan bilimsel çalışmalardan elde edilen bilgileri doğa gözlemleriyle birleştirip tuvale aktararak uygulamışlardır. Anahtar Kelimeler: Işık, Renk, Atmosfer, Aydınlık, Karanlık