Çizgi romandan sinemaya anlatı uyarlamaları: Kara Murat örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MEDYA VE KÜLTÜREL ÇALIŞMALAR ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TAYLAN AYSU

Danışman: Hüsnü Çağlar Doğru

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın temel amacı, Kara Murat anlatı serisindeki beş çizgi roman ve bunlardan uyarlanan filmleri yapısalcı analizle incelemektir. Çalışma, Greimas'ın Eyleyenler Modeli ile Linda Hutcheon'un "Palimpsest" uyarlama yaklaşımını kullanarak, uyarlama sürecindeki anlatısal yapıları, karakter rollerini ve temaları çözümlemeyi hedeflemiştir. Bulgular, Eyleyenler Modeli'nin farklı mecraları karşılaştırmada işlevsel bir çerçeve sunduğunu doğrulamaktadır. Kara Murat'ın "özne" rolü ve düşmanlarının "engelleyici" rolleri gibi temel anlatısal işlevlerin uyarlamalar boyunca korunduğu tespit edilmiştir. Ancak, bu rollerde Hutcheon'un yaklaşımında yer alan "yineleme, değişim/yorum ve dönüşüm" unsurlarının da etkili olduğu belirlenmiştir. Öte yandan, her iki mecranın anlatısal yolculukları, "eyletim, edinç, edim, tanınma/yaptırım" aşamaları açısından büyük bir yapısal paralellik sergilemektedir. Bu sonuçlar, Kara Murat filmlerinin temel hikâye izlerini korurken, sinemanın kendine özgü dinamikleri doğrultusunda karakter ve olay örgülerinde yorum ve dönüşümlere gittiğini göstermektedir.