Bizans sanatında tavşan figürü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELEK AKER
Danışman: Ayşe Çaylak Türker
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışma, tavşanın Bizans sanatındaki yerini ve önemini, antik kültürlerden gelen sembolik mirası ve Hristiyanlık ikonografisiyle olan ilişkisini göz önünde bulundurarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu çerçevede, Bizans sanatında tavşan figürünün hem dini hem de seküler anlamlar taşıyarak nasıl bir ikonografik ve sembolik dil oluşturduğu ele alınmaktadır. Tavşan figürünün Bizans sanatındaki yerini, anlamını ve sembolik önemini kapsamlı bir şekilde analiz ederek, tavşanın antik kültürlerdeki doğurganlık, bereket ve yenilenme sembolizmi ile Hristiyan Bizans dünyasında diriliş, vaftiz ve ölümsüzlük kavramlarına nasıl dönüştüğü ele alınmaktadır. Araştırmada, tavşanın Bizans sanatında çok yoğun kullanılan bir figür olmamasına rağmen, mezar yapıları, lahitler, taban mozaikleri, madeni eşyalar, seramik, fildişi, tekstil, ahşap, taş eserler gibi farklı eser türlerinde ve kompozisyonlarda yer aldığı vurgulanmaktadır. Tavşan figürünün, ökaristi ile ilişkilendirilen sahnelerde ve antik pagan sembollerinin Hristiyanlık ikonografisiyle bütünleştiği örneklerdeki kullanımı irdelenmektedir. Ayrıca, tavşanın antik kültürlerde doğurganlık ve yenilenme sembolizmini taşımaya devam ederken, Bizans sanatında ölümden sonra yaşam, şefaat ve diriliş gibi Hristiyan temalarıyla bağlantılı olarak nasıl yeni anlamlar kazandığı araştırılmıştır. Çalışma, tavşanın farklı Bizans dönemlerinde ve coğrafyalarında nasıl bir ikonografik ve sembolik dil geliştirdiğini; üzüm, diğer hayvan figürleri ve bitki motifleri gibi görsel unsurlarla olan ilişkisini, hayvan mücadele sahneleri ve avcılık kompozisyonlarındaki konumu ve ikonografik yorumunu analiz ederek bir değerlendirme sunmayı amaçlamaktadır. Bunun yanında, tavşan figürünün hem pagan mirası hem de Hristiyan Bizans inancının arasında bir köprü niteliği taşıdığı fikri öne sürülmektedir.