Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MESUDE DEMİROĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Berkant Sezer
Eş Danışman: Hakan Eren
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Amaç: Tek taraflı diş çürüğü bulunan çocuklarda, çiğneme fonksiyonundaki olası değişikliklere bağlı olarak çiğneme kaslarında fonksiyonel adaptasyonların ortaya çıkabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, 6–12 yaş aralığında tek taraflı diş çürüğü bulunan çocuklarda restoratif tedavi öncesi ile tedaviden 3 ve 6 ay sonra, çürük bulunan ve bulunmayan taraftaki masseter, temporalis ve anterior digastrik kas kalınlıklarını ultrasonografi (USG) ile değerlendirmek ve masseter kas elastisitesini elastografi tabanlı renk (RGB) analizi ile incelemektir. Yöntem: Çalışmaya 25 çocuk dahil edilmiştir. Ağız içi muayenelerde çürük şiddeti ICDAS-II, CAST ve PUFA indeksleri ile değerlendirilmiş; DMFT ve dmft değerleri kaydedilmiştir. Restoratif tedavi öncesinde (T0) ve tedaviden 3 ay (T1) ve 6 ay (T2) sonra, bilateral masseter, temporalis ve anterior digastrik kasların istirahat ve kontraksiyon durumlarındaki kalınlıkları ultrasonografi ile ölçülmüştür. Masseter kasa ait elastografi görüntülerinden kırmızı, yeşil ve mavi renk alan analizleri gerçekleştirilmiştir. Veriler nonparametrik istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Bulgular: Masseter, temporalis ve anterior digastrik kas kalınlıklarında hem çürük bulunan hem de bulunmayan tarafta T0, T1 ve T2 ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır (p > 0,05). Masseter kas elastisitesine ait RGB analizlerinde çürük bulunan tarafta anlamlı bir değişiklik gözlenmezken (p > 0,05), çürük bulunmayan tarafta bazı elastisite parametrelerinde zamanla anlamlı değişiklikler belirlenmiştir (p < 0,05). ICDAS-II gruplarına göre yapılan karşılaştırmalarda, kontraksiyon sırasında ölçülen yeşil elastisite değerlerinde anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p < 0,05). Ayrıca yaş ile çürük bulunmayan tarafta masseter kasının dinlenme durumundaki kırmızı elastisite değeri arasında zayıf düzeyde pozitif korelasyon bulunmuştur. Sonuç: Tek taraflı diş çürüğünün kısa ve orta vadede çiğneme kaslarının kalınlığı üzerinde belirgin bir morfolojik değişime yol açmadığı, ancak özellikle çürük bulunmayan tarafta masseter kasının elastik özelliklerinde fonksiyonel adaptasyonları yansıtan değişikliklerin ortaya çıkabileceği düşünülmektedir. Ultrasonografi ve elastografi yöntemleri, pediatrik yaş grubunda mastikatör kasların fonksiyonel değerlendirilmesinde güvenilir ve tamamlayıcı araçlar olarak değerlendirilebilir.