Gazzâlî'nin İbn Tufeyl üzerindeki etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA EDEMEN

Danışman: Selahattin Akti

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gazzâlî ve İbn Tufeyl, İslâm felsefesi geleneğinin iki önemli düşünürüdür. Onların ortaya attığı görüşler yalnızca kendi zaman ve coğrafyalarıyla sınırlı kalmamış, kendilerinden sonra düşünce faaliyeti gerçekleştiren birçok şahsiyet üzerinde etkili olmuştur. Endülüs'ün ilmî-siyasi tarihine damga vuran Gazzâlî, İbn Tufeyl'in fikirlerini inşa ederken düşüncelerine başvurduğu kimselerdendir. İbn Tufeyl, eserinde Gazzâlî'den birçok yerde bahsetmiş, onun fikirlerine atıfta bulunmuştur. Anlaşılıyor ki İbn Tufeyl Gazzâlî'den oldukça etkilenmiştir. Hakikatin elde edilme yolu ve sair birçok meselede onunla hemfikirdir. Elbette İbn Tufeyl'in Gazzâlî'den farklı düşündüğü meseleler de bulunmaktadır. Fakat mesele yalnızca siyasi sahada ele alınamayacağı gibi, sadece fikrî yönden de ele alınmamalıdır. Nitekim Gazzâlî'nin Endülüs üzerindeki etkisi oldukça büyüktür. Mesele bu yönüyle ele alındığında Gazzâlî'nin İbn Tufeyl'i etkilemiş olduğu, onun Hayy b. Yakzân'ı yazarken Gazzâlî'ye atıf yaptığı meselelerden anlaşılmakla beraber, dönemin siyasi tarihi okunduğunda konjonktürel olarak bir etkinin bulunduğu sonucuna da varılabilir. Anahtar Kelimeler: Gazzâlî, İbn Tufeyl, Hayy b. Yakzân, Endülüs