Diyabet hastalarında ilaç uyumu ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASEMİN KAYA

Danışman: Yusuf Haydar Ertekin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çalışmada, polikliniğe başvuran diyabet hastalarının tedavi uyumu ve yaşam kalitesi düzeyleri, sosyodemografik ve klinik özelliklerinin etkisi ve diyabet hastalarında tedavi uyumu ile yaşam kalitesi ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel desende tanımlayıcı tipte çalışmamıza 22.06.2022-15.09.2022 tarihleri arasında hastanemize başvuran 18 yaş üstü 187 diyabet hastası katılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik veriler ve klinik özellikler, İlaç Uyumu Bildirim Ölçeği (İUBÖ) ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği şeklinde 3 bölümden oluşan anket formu uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların %64,2'si (n=120) kadın, %35,8'i (n=67) erkek, yaş ortalaması 55,5 ± 13,3 yıl, ortalama diyabet süresi 10,6±8,04 yıldı. İUBÖ ölçeğinden aldığı ortalama puanı 23± 2,6; SF-36 yaşam kalitesi alt ölçeklerinin ortalama puanları; fiziksel fonksiyon 66,84±24,8, fiziksel rol güçlüğü 58,42±40,8, ağrı 61,61±27,8, genel sağlık 49,03±20,3, enerji/canlılık 48,68±23,4, sosyal işlevsellik 66,24±23,6, emosyonel rol güçlüğü 59,89±41,6, ruhsal sağlık 58,39±19,5 olarak bulunmuştur. İUBÖ toplam puanı ile SF-36 yaşam kalitesi ölçeğinin enerji, ruhsal sağlık, sosyal işlevsellik ve genel sağlık alt ölçekleri arasında pozitif korelasyon saptandı. İUBÖ toplam puanı, sosyodemografik faktörlerle ilişkili bulunmadı ve diyabet kontrol sıklığı ile pozitif korele, tiroit hastalığı olanlarda daha yüksek olarak saptandı. SF-36 yaşam kalitesinin alt ölçeklerinin sosyodemografik ve klinik özelliklerden etkilendiği bulundu. Sonuç: Tedavi uyumu, yaşam kalitesini etkilediği saptanmıştır. Hastaların tedaviye uyumu arttıkça yaşam kalitesi yükselmektedir. Ayrıca, yaşam kalitesini etkileyen sosyodemografik ve klinik faktörler vardır. Anahtar kelimeler: Diabetes mellitus, ilaç uyumu, yaşam kalitesi