Türkiye'nin dıs ticaret potansiyelinin genisletilmis Linder hipotezi çerçevesinde degerlendirilmesi: bir panel data analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FEYZA ARICA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MELİHA ENER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ülkelerin ekonomik gelişme süreçlerinde dış ticaretin GSMH içindeki payının giderek sürükleyici bir faktör haline gelmesi, ülkelerin dış ticaret hacimlerini artırmaya yönelik arayışlara yönelmelerine neden olmuştur. Çalışmanın amacı, 1980 yılından günümüze uzanan süreçte Türkiye'nin dış ticaret profilini ortaya koymak ve 162 dünya ülkesi ve çeşitli ülkelerce oluşturulmuş ekonomik entegrasyonlarla gerçekleştirdiği dış ticaretinin belirleyenlerini modellemektir. Bu kapsamda uluslararası ticaret teorileri incelenmiş, daha sonra spesifik olarak Linder'in Tercihlerde Benzerlik Teorisi ile kurumsal faktörlerin etkisini de kapsayacak şekilde oluşturulan ticaret modeli analiz edilmiştir. Kurulan modeller 1990-2012 dönemi için panel data yöntemleriyle (panel birim kök analizi, panel regresyon analizi) tahmin edilmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye'nin ticari partnerleri ile aralarındaki uzaklığın, ticari partnerlerin ekonomik büyüklüğünün ve kurumsal kaliteye verdiği önem derecesinin Türkiye'nin dış ticareti üzerinde ciddi şekilde etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca ekonomik entegrasyonlara dahil olan ülkelerin, olmayan ülkelere göre Türkiye'nin dış ticareti üzerinde daha etkili oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgular, dış ticaret politikalarının geliştirilme ve uygulanma sürecinde Türkiye'deki politika yapıcıların, ticari partner ile aralarındaki siyasi ve ekonomik ilişkilerin boyutunun yanı sıra ticari partnerlerin kurumsal kalitesini artırmaya yönelik uygulayacağı politikaların da Türkiye'nin dış ticareti üzerindeki etkilerini dikkate almaları gerektiğini göstermektedir. Dolayısıyla çalışma, gelecekte yapı-lacak çalışmalar için de yeni açılımlar ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Uluslararası Ticaret, Çekim Modeli, Tercihlerde Benzerlik Teorisi, Kurumsal Kalite, Panel data Analizi