Yeşil Deniz Kaplumbağası Yuvalarını Etkileyen Faktörlerin Samandağ Kumsalı Örneğinde İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Yusuf Genç
Eş Danışman: ŞÜKRAN YALÇIN ÖZDİLEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, fiziksel faktörler ve insan faaliyetlerinin yeşil deniz kaplumbağası (Chelonia mydas) üzerinde sebep olduğu baskılar ve bunun sonuçlarının Samandağ Kumsalı örneğinde incelenmesi amaçlandı. 3 bölgeye ayrılan Samandağ kumsalları Çevlik, Şehy Hızır ve Meydan kumsalları olarak incelendi. Anaçların en çok Şeyh Hızır kumsalı ile Meydan kumsalının Asi nehri kıyısı çevresinde yuvaladıkları, toplamda 2427 deniz kaplumbağa çıkışından 1172 yuvalı çıkışın gerçekleştiği tespit edildi. Samandağ'ın 5 aya ait atmosfer sıcaklık ortalamaları dikkate alınarak yapılan analizlerde yıllık ortalama sıcaklık dizilerindeki olası değişimleri incelendi. Bununla birlikte kumsalın sıcaklığı ve fiziksel yapısının bu değişimlerden nasıl etkilendiği tartışıldı. Ayrıca 1973-1993-2013 yıllarında yapılan ölçümlerle kıyı çizgisinin hareketleri yorumlandı. Kumsalda yaşanan bozulmalar nedeniyle 2013 yılı üreme sezonunda yuvaların %20.8'i su baskını sonucu kayboldu veya kuluçka süreci sonlandı. Kumsalda turistik ve konaklama maksadıyla yapılaşmalar mevcut olup, her yıl yenileri eklenen katı atıklar da bu kumsallarda birikmektedir. Bu durum, ürüme dönemlerinde kıyıya gelen deniz kaplumbağaların kullanım alanlarında daralma yaşanmasına neden olmaktadır. Birçoğu kendisinden büyük olan atıklar nedeniyle yavrular bu atıkları aşamadıkları için ölmektedir. Yavru çıkışları çoğunlukla gece saatlerinde, yavruların denize yansıyan ay ışığını takip ederek yönelimleri ile gerçekleşir. Yavrular, yerleşimlerin olduğu bölgelerde sokak lambası, evden yansıyan ışıklar ve araç farları sebebiyle denize gitmek yerine karaya doğru yönelmekte ve bu sebeple çokça ölüm gerçekleşmektedir. Samandağ kumsalında, 0-6500 metreleri arasında yer alan yuvalardan gerçekleşen çıkışlar ışığın etkisiyle %51 oranında karaya yönelim göstermektedir. Kumsalda araştırmaya dahil olan 14 km'lik alanda yavruların %70 oranında denize yöneldiği düşünüldüğünde, yerleşim yerlerinin bulunduğu 6,5 km'lik alan için hesaplanan oran oldukça önemlidir.