Çanakkale ilinde yağlık ayçiçeği üretiminin ekonomik analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İNAN YURT
Danışman: Arif Semerci
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çanakkale ili, yağlık ayçiçeği üretim alanlarında %3,16, üretim miktarında da %3,00'lük pay ile Türkiye genelinde 7. sıradadır. İl ekonomisine getirisi bakımından yağlık ayçiçeği, 174.816.125 TL ile on birinci sırada yer almaktadır. Bu çalışmada Çanakkale ili Gelibolu ve Eceabat ilçelerinde yer alan tarım işletmelerinde yağlık ayçiçeği üretiminin ekonomik analizinin yapılması hedeflenmiştir. Araştırmada kullanılan veriler Tabakalı Örnekleme Yöntemi'ne göre belirlenen 75 adet yağlık ayçiçeği üretimi yapan işletmeden 2019 yılında elde edilmiştir. Araştırmaya katılan işletmelerde yağlık ayçiçeği ortalama ekim alanı 36,81 da olup, birim alandan elde edilen verim ise 241,75 kg/da olarak tespit edilmiştir. İncelenen işletmelerde yağlık ayçiçeği ortalama üretim değeri 518,88 TL/da olarak hesaplanmış, en yüksek üretim değeri ise 560,25 TL/da ile birinci grup işletmelerden sağlanmıştır. Yapılan incelemede birim alanda yağlık ayçiçeği üretim maliyeti 459,37 TL/da olup, en yüksek ürün maliyeti 470,92 TL/da ile birinci grup işletmelerde gerçekleşmiştir. İşletmelerin tümü dikkate alındığında birim alanda yağlık ayçiçeğinde brüt kar 199,92 TL/da, net kar 55,95 TL/da, nispi kar 1,12 TL olarak tespit edilmiştir. Yağlık ayçiçeği üretim miktarına ilişkin Cobb-Douglas üretim fonksiyonunda yer alan faktörlerin üretim elastikiyeti katsayıları toplamı 0,95'tir. Tahmin denkleminde bulunan üretim faktörleri arasında en yüksek marjinal etkinlik katsayısı 12,90 ile saf gübre değişkeni olmaktadır. Yapılan çalışmada, incelenen işletmelerde bölgede verimli ve karlı yağlık ayçiçeği üretimi yapıldığı, yağlık ayçiçeği üretiminden elde edilen üretim değeri, değişen ve sabit masrafları karşıladığı sonucuna ulaşılarak bölgede bilinçli ve tekniğe uygun tarımsal faaliyetlerin sürdürüldüğü tespit edilmiştir.