Türkçe öğretmeni adaylarının yaratıcı okumaya ilişkin algılarının belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DUYGU EREN YILDIRIM

Danışman: Fatih Kana

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmada Türkçe öğretmeni adaylarının yaratıcı okumaya yönelik kişisel ve mesleki yeterliklerinin saptanması ve yaratıcı okuma ile ilgili algılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmada, Türkçe öğretmeni adaylarının yaratıcı okumaya yönelik algılarını geniş bir boyutta inceleyebilmek amacıyla karma çeşitleme deseninin tek noktada birleştirme modeli kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde amaçlı örnekleme yöntemlerinden basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Örneklem grubu 227 öğretmen adayından oluşmaktadır. Araştırmanın nitel bölümünde yer alan çalışma grubu 17 öğretmen adayından oluşmaktadır. Araştırmanın evrenini eğitim fakültelerinde okuyan Türkçe öğretmeni adayları oluşturmaktadır. Örneklem ise Türkiye'nin batısında yer alan bir eğitim fakültesinde eğitim gören lisans düzeyindeki Türkçe öğretmeni adaylarından oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak ''Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu'' ile Yurdakal ve Susar Kırmızı (2017) tarafından geliştirilen ''Yaratıcı Okumaya İlişkin Algı Ölçeği'' kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizi SPSS 21.0 istatistik programından yararlanarak yapılmıştır. Verilerin analizinde; tanımlayıcı istatistik analizi, t-testi, Tukey testi, ANOVA testi ve korelasyon testine başvurulmuştur. Araştırmanın nitel verilerinde betimsel analiz kullanılmıştır. Elde edilen veriler ışığında Türkçe öğretmeni adaylarının yaratıcı okuma algıları ile "internette geçirilen süre, yılda okunan kitap sayısı, ekonomik durum'' değişkenleri arasında anlamlı ilişkilerin olduğu; "cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, okuma türü'' değişkenleri ile anlamlı bir ilişkinin olmadığı tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel verilerinde yaratıcı okumanın 21.yüzyıl ihtiyaçlarına ve yapılandırmacı yaklaşıma uygun bir okuma şekli olduğu, yaratıcı okumayı bilen öğretmen adaylarının eğitim sistemini olumlu yönde etkilediği, yaratıcı okumanın yaratıcı düşünme becerisini geliştirdiği, lisans eğitiminde yaratıcı okumaya yönelik yeterince bilgi verilmediği ve yaratıcı okumanın ihmal edilen bir alan olduğu Türkçe öğretmeni adaylarının görüşleri ışığında belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Okuduğunu Anlama, Okuma Stratejileri, Okuma Tutumları, Yaratıcılık, Yaratıcı Düşünme, Yaratıcı Okuma.