Orman yangınlarının uzaktan algılama teknikleri ile analizi: Biga ve Gelibolu Yarımadası örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Coğrafya, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET GÖVDETAŞAN

Danışman: Emre Özelkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Doğal ve beşeri nedenler ile oluşabilen orman yangınlarının ekolojik etkileri dikkate alındığında, günümüzün en önemli afetlerinden birisidir. İklim değişikliğinin meteorolojik kökenli afetleri tetikleme gibi etkilerinin çokça hissedildiği ve ülkemizin de içinde bulunduğu Akdeniz iklim kuşağında orman yangınları özellikle yaz aylarında giderek daha sık ve yıkıcı bir hal almaktadır. Bu nedenle orman yangınlarıyla mücadele konusunda gelişen uzaktan algılama yöntemleri ve uydu teknolojileri, geniş alanları tek seferde görüntüleyebilme yeteneği sayesinde, orman yangını öncesi, esnası ve sonrasında, hızlı ve yüksek doğruluklu çalışmalara olanak sağlamaktadır. Bu çalışmada 2000-2020 yılları arasında Biga ve Gelibolu Yarımadalarında meydana gelen on hektar (ha) ve üzeri 24 orman yangını uydudan uzaktan algılama ile incelenmiştir. Uzaktan algılama verisi olarak Landsat 5 (TM), Landsat 7 (ETM+) ve Landsat 8 (OLI) multispektral uydu görüntüleri kullanılmıştır. Yangın öncesi ve sonrası uydu görüntülerinden üretilen ve yangın hasar tespiti çalışmalarında sıklıkla kullanılan bitki örtüsü endeksleri kullanılarak ne kadar alanın hasar gördüğü tespit edilmiştir. Çalışmada NDVI, NBR, NBR2, EVI, SAVI, MSAVI, NDMI ve GEMI endeksleri kullanılmıştır. Endeks görüntüleri ile elde edilen yanan alan bilgilerinin Orman Genel Müdürlüğü'nden (OGM) temin edilen veriler ile arasındaki ilişki korelasyon-regresyon, ANOVA ve RMSE analizleri ile incelenmiştir. Sonuçlara göre 15 metre çözünürlükte MSAVI'nın daha yüksek ilişkiye sahip olduğu tespit edilirken, 30 metre çözünürlükte ise GEMİ daha yüksek ilişkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca 15 metre mekânsal çözünürlükteki uydu görüntüleri ile 30 metre mekânsal çöznürlükteki uydu görüntülerin kıyaslanmasında 15 metre de EVI, MSAVI, NBR ve NDMI en iyi ilişkiyi sağlarken, 30 metre de NDVI, SAVI, NBR2 ve GEMI en iyi ilişkiyi sağlamıştır.