EV TEMİZLİK MALZEMELERİNİN UÇUCU ORGANİK BİLEŞİK EMİSYONLARINA ETKİSİNİN ORTAM HAVASINDA ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BATUHAN BAŞ
Danışman: Sibel Menteşe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada kişisel hijyen ve yaşanılan çevre ortamının hijyeni için kullanılan temizlik malzemelerinin içeriğindeki kimyasalların ortam havasına yayılan uçucu organik bileşik (UOB) emisyonlarına katkısının araştırılması amaçlanmıştır. Bu araştırmada; ev temizlik malzemesi olarak dezenfektan, cam temizleyici, çamaşır suyu, bulaşık deterjanı, sıvı el sabunu, ahşap yüzey temizleyicisi, yüzey temizleyicisi, kireç çözücü ve kolonyanın standart temiz oda şartlarında UOB emisyonu yayma potansiyelleri araştırılmıştır. Bu ürünlerden bazıları kullanım şekline göre saf halde veya saf su ile homojen olarak karıştırılarak bir beherin içerisinde test edilmiştir. Standart temiz oda deneyleri 21 ± 3 ºC sıcaklık ve %54 ± 11 bağıl nem koşullarında 10,65 litre hacme sahip kübik bir cam odada yapılmıştır. Hava örnekleri seçici sorbent içeren örnekleme tüpleri içerisine hava pompasıyla alınarak Termal Desorber – Gaz Kromatografi cihazlarında standart solüsyonlara göre yapılan kalibrasyon işlemlerine göre UOB açısından tayin edilmiştir. Amerikan Çevre Koruma Ajansının (US EPA) tehlikeli hava kirleticiler (HAPs) listesinde yer alan 1,2,4-triklorobenzen çamaşır suyunun seyreltilmiş halinde; 1,2-dibromo-3-kloroparopan bileşiği sadece yüzey temizleyicinin saf ve su ile seyreltilmiş hallerinde ve sıvı el sabununun seyreltilmiş halinde ortam havasında tespit edilmiştir. Çalışmada analiz edilen temizlik malzemelerinin bir kısmı sadece saf hallerinde ve/veya su ile seyreltilmiş hallerinde gözlenmiştir. Ayrıca, uçuculuk açısından çok, orta ve yarı uçucu sınıflarına göre temizlik malzemelerinin ortama yaydığı UOB konsantrasyonları geniş bir aralıkta değişmiştir. Genel olarak bu çalışmanın sonucunda, hijyen için kullanılan temizlik malzemelerinin ortamda kullanıldığı sürece UOB emisyonu yaydığı, bu nedenle temizlik sırasında ve sonrasında ortamın havalandırılmak suretiyle maruz kalınan UOB düzeylerinin düşürülmesi gerektiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: İç ortam hava kalitesi, Temizlik malzemesi, Standart oda deneyi, Uçucu organik bileşikler.