Tıp fakültesi hastanesinde uygunsuz ve gereksiz laboratuvar testi kullanım durumu

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET GÖKTUĞ KILINÇARSLAN

Danışman: Erkan Melih Şahin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çalışmamızın amacı üçüncü basamak bir hastanede çalışılan laboratuvar testlerinde ki uygunsuz test ilk istemi ve gereksiz test tekrarı yaygınlığının ve bu durumla ilişkili etmenlerin belirlenmesidir. Yöntem: Yuvalanmış vaka-kontrol özellikteki araştırmamız Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesinde 01.07.2014 – 30.06.2017 tarihleri arası çalışılan ve laboratuvar sonuç veritabanında kayıtlı olan testler üzerinde yürütüldü. Uygunsuz ilk test istemi ve gereksiz test tekrarını belirleyebilmek için objektif kriterler kullanıldı. Gereksiz test tekrarını etkileyen risk faktörlerinin değerlendirilmesinde Binary Lojistik Regresyon Analizi kullanıldı. Bulgular: Toplam 686596 test değerlendirmeye alınmıştır. Uygunsuz ilk test sıklığı %4,4 ve gereksiz test tekrarı sıklığı %16,2 olarak saptanmıştır. Toplam olarak değerlendirdiğimizde ise uygunsuz ilk test ve gereksiz test tekrarı sıklığı %16,0 olarak saptandı. Yaşın artmasının, istenilen testin yüksek hacimli olmasının, yatan hasta olmanın, testin cerrahi bölümler tarafından istenmesinin ve hastanın erkek olmasının gereksiz test tekrarı riskini arttırdığı saptandı. Sonuçlar: Çalışmamızda saptanan uygunsuz ve gereksiz test tekrarı sıklığının en az literatürde belirtilen oranlar kadar yüksek olması nedeniyle hem maliyetlerin azaltılması hem de hasta güvenliğinin sağlanması açısından ülkemizde de uygunsuz ve gereksiz laboratuvar testi kullanımının engellenmesi için gerekli müdahalelerin ve daha kapsamlı araştırmaların zaman kaybetmeden yapılması gerektiği gösterilmiştir. Çalışmamızda hastaya ve isteyen hekime ait bazı özelliklerin gereksiz test tekrarı riskini arttırdığı gösterilmiştir.