Fen bilimleri derslerinde akran liderliğinde takım öğrenmesi modelinin kullanımı hakkında lisans ve lisansüstü öğrencilerinin görüşleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GİZEM ÖNDER SESLER

Danışman: Esin Şahin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Aktif öğrenme yöntemleri arasında yer alan Akran Liderliğinde Takım Öğrenmesi (ALTÖ) modeli dünyada fen eğitimi süreçlerinde 1990'lı yıllarda kullanılmaya başlanmış ve çeşitli araştırmalarda modelin öğrenciler üzerinde olumlu sonuçlarının olduğu belirlenmiştir. Ancak modelin ülkemizde kullanımı oldukça sınırlı kalmıştır. Özellikle ortaokul düzeyinde alanyazında uygulama örneklerine rastlanmamıştır. Bu araştırmanın temelinde ALTÖ modelinin ortaokul fen bilimleri derslerinde kullanımına yönelik lisans ve lisansüstü öğrenci görüşlerini belirlemek yer almaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modelinin iç içe geçmiş tek durum deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'de bir devlet üniversitesinde Fen Bilgisi Öğretmenliği Programına kayıtlı 28 dördüncü sınıf öğrencisi ile Fen Bilgisi Eğitimi Tezli Yüksek Lisans Programına kayıtlı 28 yüksek lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler ALTÖ modeli hakkındaki görüşler anketi ve yarı yapılandırılmış görüşmeler ile toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda modelin akran ve lider öğrencilere öğrenme hızı/kolaylığı, öğrenme düzeyi/niteliği, motivasyon, tutum, iletişim becerileri, diğer beceriler (eleştirel düşünme, problem çözme, bilimsel süreç vb.) gibi çeşitli açılardan olumlu ve olumsuz etkilerinin olabileceğine dair görüşler tespit edilmiştir. Öğretmenler açısından ise, modelin öğretmenlere ders süreçlerini planlama, uygulama, kontrol etme gibi çeşitli açılardan olumlu ve olumsuz etkilerinin olabileceğine dair görüşler tespit edilmiştir. Ayrıca, modelin kullanımı, öğretmen eğitimi, etkinlik seçimi/tasarımı, lider seçimi, grup seçimi, modelin uygulama süreci ve değerlendirme basamağı ile ilgili görüş ve öneriler belirlenmiştir. Sonuç olarak; ALTÖ modelinin öğrenciler ve öğretmenlere etkilerine yönelik görüşler değerlendirildiğinde, olumlu etkilerin çok kıymetli ve olumsuz etkilerden çok daha fazla sayıda olduğu görülmüştür. ALTÖ modelinin planlanma ve uygulanma süreçlerinde bu araştırmanın tüm bulgularının dikkate alınmasıyla muhtemel olumsuz etkilerin ortadan kaldırılabileceği/en aza indirilebileceği düşünülmektedir.