İklim Değişikliğinin Atikhisar Baraj Gölü'nün Yüzey alanı ve Kıyı çizgisindeki değişimleri üzerine etkilerinin uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemi kullanılarak Balıkçılık Yönetimi açısından izlenmesi

Semih KALE

İklim Değişikliğinin Atikhisar Baraj Gölü'nün Yüzey alanı ve Kıyı çizgisindeki değişimleri üzerine etkilerinin uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemi kullanılarak Balıkçılık Yönetimi açısından izlenmesi

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Semih KALE

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): DENİZ ACARLI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı Atikhisar Baraj Gölü'nde gerçekleşen kıyı çizgisi (KÇ) ve yüzey alanı (YA) değişimlerinin uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemi kullanılarak belirlenmesi ve izlenmesidir. İklim değişikliğinin KÇ ve YA üzerindeki olası etkilerinin incelenmesi ve balıkçılık yönetimi açısından değerlendirilmesi de hedeflenmiştir. Bu kapsamda, 1975–2017 yılları arasındaki uydu görüntülerinden KÇ ve YA manuel olarak sayısallaştırılmıştır. Sonuç olarak, izleme dönemi boyunca KÇ uzunluğu 12,187km ile 31,7km arasında, YA ise 1,72km2 ile 3,84km2 arasında değişkenlik göstermiştir. Başlangıçtaki değerler ile karşılaştırıldığında KÇ uzunluğundaki en fazla azalma ve artış %35,3 ile %55,6 iken YA'da %38,1 ile %38,1 olarak hesaplanmıştır. KÇ ve YA arasında önemli bir ilişki (p<0,01) olduğu belirlenmiştir. KÇ ve YA'da gözlenen önemli değişimlerin iklimsel değişkenlikler ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Sıcaklık ve buharlaşmanın artış eğiliminde (p<0,01) yağışın azalış eğiliminde olduğu belirlenmiştir. Sıcaklık–KÇ (p<0,05) sıcaklık–YA (p<0,05), sıcaklık–buharlaşma (p<0,01), yağış–buharlaşma (p<0,05) arasında önemli bir ilişki bulunduğu belirlenmiştir. Su kaynaklarındaki değişimler balıkçılık faaliyetleri ve ekosistemdeki canlı yaşamı üzerinde olumsuz etkilere neden olmaktadır. Su miktarının azalması, YA'nın küçülmesi ve KÇ değişimleri nedeniyle özellikle kıyısal alanlarda yaşayan canlıların yaşam alanları yok olmakta; beslenme, üreme ve büyüme alanları zarar görmektedir. Bu nedenle, su kaynakları üzerinde etkisi olan tüm faktörler dikkate alınarak gerekli önlemler alınmalı, su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve yönetimi sağlanmalı, amaca uygun su paylaşım politikaları ve balıkçılığa uygun sahalar belirlenmelidir. Bu çalışma, Atikhisar Baraj Gölü'ndeki KÇ ve YA değişimlerinin izlenmesi üzerine ilk çalışma olup en uzun süreli değerlendirme sunması nedeniyle büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, bu konu üzerine ileride yapılacak çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.