Biçim yüksekliklerinin şeker sorgum ve sorgum sudanotu melezi çeşitlerinde zararlı böcek popülasyonlarına etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HABİBE DOĞAN

Danışman: Fırat Alatürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Çanakkale şartlarında şeker sorgum ve sorgum sudanotu melezi çeşitlerinde farklı agronomik uygulamalara bağlı olarak zararlı böcek popülasyonlarının değişimi araştırılması amacıyla yürütülmüştür. Denemeler Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nin deneme alanında 2020-2021 yıllarının yetiştirme mevsiminde kurulmuştur. Denemede ana parselleri çeşitler, alt parselleri ise farklı biçim yükseklikleri (30, 60, 90, 120, 150 cm ve fizyolojik olum) oluşturmuştur. Araştırmada zararlı böcek türlerin takibi farklı biçim yüksekliklerine göre her 10 günde bir 5 farklı yerde rastgele olarak gözlemlenmiştir. Böceklerin toplanması el, atrap, aspiratör ve böcek toplama kapları kullanılarak yapılmıştır. Sorgum çeşitlerine göre M81-E çeşidinde toplam 820, Topper-76 çeşidinde 832, Nutrima çeşidinde 970 ve Nutri Honey çeşidinde ise toplam 977 adet zararlı böcek sayılmıştır. Zararlı böcekler tarafından sorgumun farklı çeşitlerine verildiği zarar oranına baktığımızda, M81-E çeşidine yaklaşık olarak %97, Topper-76 çeşidine %36, Nutrima çeşidine %33 ve Nutri Honey çeşidine %4,5 oranında zarar görülmüştür. Araştırma boyunca sorguma en fazla zarar sorgum sürgün sineğinin larvası, en az zarar ise sorgum sap kurdu tarafından verilmiştir. Sonuç olarak, ŞS ve SSM çeşitlerinde biçim yükseklikleri ve çeşitlere göre zararlı böcek yoğunlukları değişmiş ve bu bakımdan en uygun biçim yüksekliği 30 cm olarak önerilmiştir.