ÇANAKKALE'DE EVLERDE İÇ ORTAM HAVASINDAFORMALDEHİT VE UÇUCU ORGANİK BİLEŞİK SEVİYELERİNİN ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELTEM BOYACI
Danışman: Sibel Menteşe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Çanakkale'deki yeni yapılan evlerde insan kanserojen olarak sınıflandırılan formaldehit (HCHO) ile uçucu organik bileşik (UOB) seviyelerinin iç ortam hava kalitesine etkisinin taşınma süreci baz alınarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında yeni inşa edilmiş 39 evde taşınma öncesi ve bu evlerden 15'inde taşınma sonrası ölçümler gerçekleştirilmiştir. HCHO örneklemesi ve analizi asetil aseton metoduna göre yapılmıştır. İç ve dış ortam havasındaki UOB seviyeleri US EPA Metot TO17 ile tespit edilmiştir. UOB türleri ve seviyeleri Thermal Desorber - Gaz Kromatografi cihazlarında analiz edilmiştir. Çalışma sırasında sıcaklık, karbondioksit (CO2), bağıl nem ve hava basıncı değerleri ölçülmüş olup anemometre ile dış havanın rüzgâr hızı belirlenmiştir. Evlerde HCHO seviyeleri ortalama ± standart sapma olarak taşınma öncesinde 17,18 ± 34,51 μg/m3 ve taşınma sonrasında 39,67 ± 35,43 μg/m3 olarak bulunmuştur. Taşınma öncesi iç ortam havasında da ortalama benzen 7,90 μg/m3, toluen 21,50 μg/m3, etilbenzen 5,95 μg/m3, m,p-ksilen 21,72 μg/m3, o-ksilen 11,09 μg/m3 ve toplam UOB (TUOB) 256,51 μg/m3 olarak bulunmuştur. Dış ortamda ortalama benzen 6,52 μg/m3, toluen 1,69 μg/m3, etilbenzen 1,19 μg/m3, m,p-ksilen 3,37 μg/m3, o-ksilen 1,28 μg/m3 ve TUOB 134,77 μg/m3 olmuştur. Genel olarak taşınma ile HCHO ve UOB düzeylerinin artış gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05). Taşınma sonrasında katılımcıların evde koku şikâyeti ile ahşap eşyaların yaşı ile HCHO arasında; havalandırmanın daha az yapıldığı evler ile halı kaplama oranının çok olduğu evler ile ahşap zemin kaplama olan evlerde TUOB düzeylerinin belirgin olarak yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Anahtar Kelimeler: Çanakkale, Formaldehit, Uçucu organik bileşikler, Hava kirliliği, İç ortam hava kalitesi.