İlkokuma kitap setlerinde kullanılan kelime ve görsellerin ilkokul birinci sınıf öğrenci düzeyine uygunluğunun incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA GÖNÜLAL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUSTAFA YUNUS ERYAMAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, ilkokuma kitap setlerinde kullanılan kelime ve görsellerin ilkokul birinci sınıf düzeyine uygunluğunun incelenmesidir. Çalışmada betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, ?kitap inceleme formu? geliştirilmiştir. Geliştirilen formda şu maddelere yer verilmiştir: İlkokuma kitap setlerinde, soyut kelimelere yer verilmiş midir? Düzeye uygun olmayan kelime ve deyimler kullanılmış mıdır? Anlamı olmayan kelimeler var mıdır? Dik temel harfler ile Bitişik eğik harfler birlikte kullanılmış mıdır? Sözcüklerin yerine kullanılan görseller anlaşılabilir şekilde midir? Kullanılan resimler metinler ile uyumlu mudur?Araştırmamızın evrenini tüm ilkokuma kitap setleri oluşturmaktadır. Örneklemimizi ise ulaşılabilen sekiz ilkokuma kitap seti ve bu setlerdeki toplam 55 adet kitap oluşturmaktadır. Kitapların incelenmesi sonucunda, bazı setlerde kullanılan kelimelerin TDK sözlüğünde hiçbir anlamına rastlanamamıştır. İlkokul birinci sınıftaki öğrenciler henüz soyut kelimeleri anlayabilecek düzeyde değillerdir. Ancak bazı setlerinde soyut kelimelere fazlaca yer verildiği tespit edilmiştir. Yayıncılar açısından dik temel harfler ile bitişik eğik el yazısı kullanımında ortak bir görüşün olmadığı, bazı setlerde dik temel harflerin hiç kullanılmadığı, bazılarında az, bazılarında ise her sayfada bu iki yazı çeşidinin de kullanıldığı görülmüştür. İlk ses gruplarında kelime oluşturmanın zorluğundan dolayı görseller kullanılmaktadır. Ancak, bu görsellerin kalitesinde sorunlar olduğu ve bazı setlerde görsellerin anlatılmak istenen ifadeyi karşılayamadığı gözlenmiştir. Kısacası, estetik kaygılarla oluşturulmuş setlerin daha özenli ve anlatılmak isteneni karşıladığı; estetik kaygılardan uzak olanların ise, anlatılmak istenenden uzak görsellere yer verdiği sonucuna ulaşılmıştır. Resim-metin ilişkilerinde de durum aynı şekildedir. Anahtar kelimeler: ilkokuma, okuma, ses temelli cümle yöntemi, çocuk edebiyatı.