KANSERDEN SAĞ KALAN BİREYLERDE KANSER NÜKS KORKUSU VE RUHSAL BELİRTİLERİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESİN GEYİKÇELİ
Danışman: Aysun Babacan Gümüş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Araştırma kanserden sağ kalan bireylerde kanser nüks korkusu ve ruhsal belirtileri incelenmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırmanın türü tanımlayıcıdır. Veriler Şubat-Ekim 2021 tarihlerinde Tekirdağ Dr. İsmail Fehmi Cumalıoğlu Şehir Hastanesi Tıbbi onkoloji, Radyasyon onkolojisi polikliniklerinde yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini yazılı onamı alınan 181 kişi oluşturmuştur. Veriler "Birey Bilgi Formu", "Kanser Nüks Korkusu Envanteri" ve "Kısa Semptom Envanteri" ile toplanmıştır. Bulgular: Kadın, düşük gelir seviyesine sahip, hastalık sürecinde ruhsal hastalık yaşayan, psikiyatrik tedavi alan kanserden sağ kalan bireylerin kanser nüks korkusunun anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Kadınların anksiyete, depresyon, somatizasyon, hostilite düzeyinin; köy ve ilçede yaşayanların anksiyete düzeyinin; evli olmayanların somatizasyon düzeyinin; çocuğu olanların depresyon, hostilite düzeyinin; düşük gelirli olanların depresyon, olumsuz benlik, somatizasyon düzeyinin; hastalık sürecinde ruhsal hastalık yaşayan ve psikiyatrik tedavi alanların anksiyete, depresyon, olumsuz benlik, somatizasyon, hostilite düzeyinin; tıpdışı/alternatif/spiritüel yöntemlere başvuranların olumsuz benlik düzeyinin anlamlı olarak daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Kanser nüks korkusu ile somatizasyon ve hostilite düzeyi arasında pozitif yönde orta düzeyde; anksiyete, depresyon ve olumsuz benlik arasında pozitif yönde güçlü bir ilişki bulunmuştur. Depresyon (t=3,586; ß=0,821) ve olumsuz benliğin (t=2,189; ß=0,579) kanser nüks korkusundaki değişimin %45,5'ini açıkladığı saptanmıştır. Tetikleyiciler (t=2,269; ß=0,677), fonksiyonel bozulma (t=2,385; ß=2,269), nükse ilişkin üst bilişler (t=2,052; ß=1,102) ve duygu odaklı baş etme stratejilerinin (t=4,650; ß=2,034) ruhsal belirtiler üzerindeki değişimin %46,4'ünü açıkladığı belirlenmiştir. Sonuç: Kanserden sağ kalan bireylere duygu ve düşünce süreçlerini iyileştirmeyi, sosyal ve mesleki olarak desteklemeyi, baş etme stratejilerini geliştirmeyi, benlik saygısını arttırmayı, ruhsal belirtileri azaltmayı amaçlayan psikososyal destek programlarının uygulanması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Kanser, Kanserden Sağ Kalma, Kanser Nüks Korkusu, Ruhsal Belirtiler